Zware kritiek van OVSE op verkiezingen in Oezbekistan

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) heeft een vernietigend oordeel over de parlementsverkiezingen die zondag in Oezbekistan zijn gehouden.

Volgens het gisteren uitgegeven rapport van de OVSE was al in de aanloop tot de verkiezingen dermate duidelijk dat ze onvrij en oneerlijk zouden verlopen, dat de OVSE heeft geweigerd waarnemers naar de stembureaus te sturen. Wel werden waarnemers naar de hoofdstad Tasjkent gestuurd, om de onregelmatigheden in kaart te brengen.

Volgens de OVSE vertoont het verkiezingssysteem in de Centraal-Aziatische ex-Sovjet-republiek ,,erstige tekortkomingen'', ten aanzien van de kieswet, de wet op de politieke partijen en de wetgeving die het functioneren van de massamedia regelt. Het verkiezingsproces, inclusief de vrijheid om kandidaat te worden gesteld en het voeren van campagne, wordt volgens de OVSE volledig gedomineerd door provinciale gouverneurs en burgemeesters, die in Oezbekistan direct door de president worden benoemd en ontslagen. Een uiterst discriminerend proces schept volgens de OVSE drie soorten kandidaten voor een parlementszetel: van boven benoemde kandidaten – die alle medewerking krijgen –, kandidaten die naar voren worden geschoven door de politieke partijen (zij moeten 50.000 handtekeningen verzamelen om te worden toegelaten) en ,,onafhankelijke kandidaten'' die vanuit de burgerij worden aangewezen.

Volgens de OVSE hebben kandidaten uit de tweede en derde groep te maken gekregen met intimidatie en vergaande druk van de autoriteiten om zich vóór de opstelling van de kandidatenlijsten terug te trekken. Wie die druk weerstaat, wordt vaak alsnog door de Centrale Kiescommissie afgewezen, meestal zonder opgaaf van redenen en vaak ook zonder zelfs maar op de hoogte te worden gesteld. Campagnebijeenkomsten in de open lucht zijn in Oezbekistan verboden en kandidaten mogen zonder toestemming van de autoriteiten nergens kiezers ontmoeten. Op de kieslijsten verschenen uiteindelijk 1242 namen van kandidaten, onder wie slechts 99 namen van onafhankelijken.

Daar komt bij, aldus de OVSE, dat Oezbekistan geen onafhankelijke media kent en dat er van politiek debat over verkiezingsthema's geen sprake is. Officieel is censuur verboden, maar geen enkel blad kan onafhankelijk worden genoemd en bij alle media in Oezbekistan bestaat vergaande vorm van zelfcensuur.