Rat wint van schuurmuis

Toen de elektrische handboormachine op de Nederlandse markt kwam - het zal aan het begin van de jaren vijftig zijn geweest - verscheen er al spoedig een accessoire dat je ook in de boorkop kon zetten: een rubber schijf waarop je een stuk stevig schuurpapier kon bevestigen. Het was adembenemend om te zien hoe je elke verflaag er binnen een paar seconden mee afkreeg. Bijna even spectaculair waren de diepe, boogvormige krassen die in het materiaal achterbleven als het klusje geklaard was. De schuurschijf zou het nooit helemaal gaan maken. Voor echt grove klussen was ie wel te gebruiken, maar wie een deur of een kastje een nieuw uiterlijk wilde geven was aangewezen op een hulpstuk dat ook al snel op de markt kwam: de vlakschuurder. Het was een soort doos waarin je de boormachine stak. Aan de onderkant van de doos zat een platte zool - vaak van kurk - waarop je een stuk schuurpapier kon vastmaken door het onder twee veren te klemmen. Met het aanzetten van de boormachine ging de zool heel snel kleine cirkeltjes beschrijven. De zool was mooi plat en dat gaf een veel gladder resultaat dan de schuurschijf.

De vlakschuurmachine voorzag in een behoefte en van hulpstuk van de boormachine emancipeerde hij al spoedig tot een zelfstandig apparaat. Vervolgens vertakte dit type zich nog in tal van varinten. Zo zagen we plotseling de delta-schuurmachine. Dat was een vlakschuurder met een spits puntje. Ook kleine hoekjes en ingewikkelde stoelpoten kun je hiermee te lijf gaan. We zagen de asymmetrische schuurder - met een ronde zool, die tegelijkertijd kleine en grote cirkels beschrijft. Belangrijke innovaties waren verder het schuurpapier met klittenband - zodat het gewoon op de schuurzool plakte en klemmen niet meer nodig was. Verder kregen de betere vlakschuurapparaten een stofzakje, waarin het fijne schuurstof zich verzamelde. Niet onbelangrijk, want medici hebben de neiging schuurstof - zeker van hardhout - steeds slechter voor de gezondheid te gaan vinden.

En toen kwam het moment dat Black en Decker de schuurmuis verzonnen. Het is een klein apparaatje, hij past precies in een werkmanshand, en er zit een puntvormige zool onder. Aan de achterkant zit een aansluiting voor een stofzuigerslang.

Hoe schuurt de schuurmuis?

Om daar een antwoord op te krijgen werd een ruwhouten tafelblad opgezocht.

De schuurmuis werd erop gezet en daar moest hij het opnemen tegen een normale vlakschuurder van een gerenommeerd merk. Buitengewoon oneerlijk, want die had een sterkere motor (200 watt, tegen 55 watt voor de Black en Decker) en hij had ook een stofzakje aan boord. Hij voelt ook veel zwaarder aan. Meer een rat dan een muis. Maar waar moet je een schuurmuis anders mee vergelijken? Andere schuurmuizen zijn er nog niet.

Eerst maar eens een stukje schuren met de muis. Dat gaat redelijk, het hout onder de zool wordt ontegenzeglijk gladder dan het was en de punt laat zich fijn in moeilijke hoekjes drukken. Minpuntje blijft de aansluiting voor de stofzuigerslang, want de kleine muis moet nu steeds een flinke staart achter zich aanslepen. En verder is het ook niet erg goed voor het geweten dat voor het gladmaken van een tafeltje twee elektrische apparaten aangezet moeten worden. Nu de rat. Onmiddellijk treden twee duidelijke verschillen aan het licht. Ten eerste blijft de rat redelijk stil staan. De muis daarentegen heeft de neiging flink wat van de trillingen van de zool aan de hand door te geven - een gevolg van het feit dat de muis zo licht is. Dat is op den duur niet prettig. Ten tweede, ja het kan niet ongezegd blijven, schuurt de muis ook een stuk minder goed. De rat heeft een hoger toerental, zoeft over de tafel en laat een glad blad achter. De muis ploetert erover heen. Al gauw krijg je de neiging de muis te gaan helpen door 'm flink heen en weer te schuiven. En het is op dat moment dat je beseft dat er nog een andere methode is voor het gladschuren van een tafelblad. Dat gaat als volgt: je schakelt muis en stofzuiger uit, je trekt het velletje schuurpapier van de muis en je beweegt het schuurpapier met de hand over het houten oppervlak. Het is een onconventionele oplossing, dat is waar. Maar het gaat bijna net zo snel en het maakt veel minder lawaai.

Black & Decker Mouse KA150K, in koffer met 26 accessoires. Adviesprijs ƒ159,-