Kerstliedjes

,,Iedere operazangeres maakt vroeg of laat een kerst-cd. Ik ambieerde dat ook, maar anders. Intiemer. De meeste kerstmuziek is zo commercieel, hol en zielloos. Dat wilde ik voorkomen, en dus heb ik me gehoed voor misselijkmakende engelenkoortjes, een heilige kerkgalm en schmeichelende fluitsolo's. Ik zocht een meer luchtige, kamermuzikale aanpak. En voor alles mocht het resultaat niet saai worden. Monotonie haat ik erger dan wat ook ter wereld.''

De Zweedse mezzo-sopraan Anne Sofie van Otter is de keizerin van haar stemtype. Ze soleert in opera's over de gehele wereld, schitterde in tientallen opnames met John Eliot Gardiner en oogstte louter lof voor haar vele lied-cd's. Deze week verscheen haar eerste cross-over project Home for Christmas. Daarop waagt von Otter zich met een onherkenbaar pop-timbre aan een verzameling bekende en minder bekende kerstliedjes in nieuwe arrangementen.

,,Als kind was ik dol op Kerst. Maanden tevoren keek ik er naar uit, dromend van sneeuw, rendieren en gezelligheid. De werkelijkheid was altijd een teleurstelling, en toen ik vijf was, heb ik daar op kerstavond bitter om geweend. Niets kan ooit zijn als in je dromen. Hoewel, de jongenskoren van Cambridge waarnaar we vaak luisterden, kwamen in de buurt. Zelf heb ik overigens nooit thuis gezongen met Kerst. Vroeger had ik twee oudere broers die me hysterisch uitlachten. En nu heb ik twee zoons die er niet zo van gecharmeerd zouden zijn wanneer ik onder de kerstboom in gezang zou uitbarsten. Maar mijn liefde voor kerstliedjes heeft het overleefd.

,,Home for Christmas kwam sowieso niet uit de lucht vallen. Na mijn toch wat obscure en specialistische lied-cd's leek het me leuk eens een wat `populairdere' cd te maken. Maar ik wilde geen concessies doen aan mijn eigen smaak, dus ben ik op zoek gegaan naar een geschikte arrangeur. De gangbare arrangementen van kerstliedjes zijn doorgaans bedroevend platvloers, maar in Zweden stuitte ik op twee musici die volksmuziek brachten als een kruising tussen folk, pop en klassiek. Dat was precies wat ik zocht. Ter aanvulling benaderde ik de cellist/arrangeur Svante Henryson, en met nog een heleboel andere muzikanten, van een gamba-ensemble tot een koperblazersgroep, ontstond de afwisselende mix die me voor ogen stond.

,,Mijn aanpak in deze liedjes is onvergelijkbaar met lied of opera. Als klassiek zangeres studeer je jaren om zonder versterking te kunnen zingen, in dit repertoire moét je juist spelen met de microfoon. Ik zing ook veel lager dan normaal, omdat het spreekstemregister beter werkt in lichte muziek. Het klinkt natuurlijker, en het zingt heerlijk! Zodra ik de hoogte in ga, wordt het weer kunstgezang. Dat is verkeerd. Dan krijg je weer zo'n operazangeres die pop gaat zingen. Die indruk wilde ik voorkomen. Je moet bij dit soort projecten ontzettend oppassen dat je jezelf niet belachelijk maakt.

,,Klink ik op deze cd als de nieuwe Carly Simon? Dat verbaast me niets. Lang voordat ik serieus met zangles begon, luisterde ik veel naar artiesten als Simon. Nog steeds ben ik dol op dat soort muziek, maar vroeger was het de enige muziek die voor mij bestond. Ik had geen enkel benul van het klassieke repertoire. Als ik opnieuw word geboren, kies ik voor een loopbaan als zangeres in de lichte muziek.

,,Ik ben geen religieus mens, maar van de betekenis van de feestdagen ben ik goed doordrongen. Misschien komt dat omdat ik vroeger in een kerkkoor zong, en met Kerst en Pasen praktisch woonde in de kerk. Ik weet het niet. Het voornaamste is dat ik zo lang als ik me kan herinneren van kerstliedjes heb gehouden. En die voorliefde heeft nu een vorm gekregen. Van Stille Nacht tot Have Yourself a Merry Little Christmas. De gamba's die me daarin begeleiden, klinken een beetje gammel. De producer wilde dat verbeteren, maar ik vind het juist goed zo. Kwetsbaar en lief. En daar gaat kerst ook over.''

Anne Sofie von Otter: Home for Christmas. (DG 459 685-2)