Fraaie uitvoering van `Theodora'

`De joden zullen het laten afweten omdat het een christelijk verhaal is, en de dames omdat het deugdzaam is.' Zo verklaarde Händel in 1750 het floppen van zijn oratorium Theodora (1749), het enige Händel-oratorium dat niet is gebaseerd op bijbelse bronnen.

De uitvoering van dit meesterwerk door Paul McCreesh en zijn Gabrieli Consort & Players duurde afgelopen vrijdag in het Amsterdamse Concertgebouw , ondanks enkele kleine coupures, van half acht tot bijna elf uur 's avonds. Maar vervelen deed het werk geen moment.

Koor en orkest leefden zich tot in de details in het drama in, zonder hun sonoriteit te verliezen. Sopraan Susan Gritton imponeerde als een pure en aangrijpende Theodora. Haar volgelinge Irene (mezzosopraan Suzan Bickley) blonk uit in lyrische zachtmoedigheid. Bas Neal Davies vertolkte masculien en virtuoos de bloeddorstige stem van de Romeinen. En tenor Paul Agnew profileerde zich als inventieve en expressieve vriend van Didymus, Theodora's geliefde, door altus Robert Blaze onevenwichtig maar bij vlagen ook briljant gezongen.

De historische Theodora, beter bekend als de heilige Dorothea, werd het slachtoffer van Diocletianus' vervolging van de Christenen in 304 voor Christus. In Händels oratorium wordt Theodora door de Romeinen veroordeeld tot prostitutie.

Maar liever gaat Theodora de kerker in om, samen met haar geliefde Didymus, als martelares te sterven.

Schitterend is het duet van Theodora en Didymus, waarin Händel hun bereidheid om te sterven voor `objects pure of pure desire' verklankt. In de heilige overtuiging dat er zoiets als het Goede, Schone en Ware zou bestaan, gaan beide geliefden hoopvol tenonder in hun eensgezinde verlangen naar de zuiverheid van het `Gods rijk'.

In Händels Theodora draait alles om universele waarden. Theodora, haar volgelinge Irene, Didymus en zijn kameraad Septimius imponeren door een mengvorm van vastberadenheid en tederheid, puurheid, verbeeldingskracht en enthousiasme.

In de koren getuigen de Christenen van de rotsvaste oprechtheid van hun geloof, terwijl de barbaarse Romeinen met rauwe levenslust en zorgeloze dansritmes door Händel worden getypeerd. Behalve tegenstanders, kende het oratorium van meet af aan ook een kleine kring van bewonderaars. Zo schreef Shaftesbury aan James Harris: `Ik kan geen brief beëindigen zonder Theodora. Ik heb Händels oratorium nu drie keer gehoord, en ik zal het blijven aanprijzen als de meest volmaakte en doorwrochte compositie, die Händel ooit heeft gemaakt.'

Concert: Gabrieli Consort & Players o.l.v. Paul McCreesh, m.m.v. Susan Gritton (sopraan), Suzan Bickley (mezzosopraan), Robin Blaze (altus), Paul Agnew (tenor), Neal Davies (bas). Programma: G. F. Händel: Theodora. Gehoord 3/12 Concertgebouw Amsterdam.