Commissie vindt 53.886 tegoeden nazislachtoffers

Zwitserse banken hebben 53.886 rekeningen die ,,waarschijnlijk of mogelijk verbonden zijn aan slachtoffers van vervolging door de nazi's''. Dat heeft een internationale commissie onder leiding van de Amerikaanse oud-bankier Paul Volcker vanmorgen bekendgemaakt. De commissie, die drie jaar aan haar eindrapport heeft gewerkt, heeft onderzoek gedaan naar `slapende rekeningen' uit de Tweede Wereldoorlog op Zwitserse banken.

De commissie heeft geen bewijzen gevonden voor beschuldigingen dat de banken systematisch in het geheim rekeningen hebben laten verdwijnen. Ook heeft de commissie geen aanwijzingen gevonden dat de banken de slachtoffers van de nazi's of hun erfgenamen bewust oneerlijk zou hebben behandeld.

Wel zijn er aanwijzingen voor ,,twijfelachtige of bedrieglijke handelingen van sommige individuele banken.'' Ook vond de commissie dat de banken in het verleden een ,,gebrek aan ijver, en soms zelf duidelijke weerstand'' hadden getoond in pogingen oude rekeningen te achterhalen.

De commissie-Volcker, waarvan de helft van de leden was gekozen door joodse organisaties en de andere helft door de Zwitserse banken, is van mening dat de slachtoffers voldoende worden gecompenseerd door de 2,5 miljard gulden die de drie grote banken in 1998, na langdurige onderhandelingen met joodse organisaties en advocaten van slachtoffers, beschikbaar hebben gesteld.

De banken hebben, onder druk van dreigende rechtszaken en een boycot door Amerikaanse staten en bedrijven, vorig jaar besloten om een fonds in te stellen waaruit de slachtoffers zullen worden betaald. Voorwaarde was dat er daarna geen nieuwe schadeclaims meer zouden worden ingediend.

De commissie zegt in haar rapportage 1.622 rekeningen te hebben gevonden die mogelijk hebben toebehoord aan hoge functionarissen uit nazi-Duitsland of aan collaborateurs.

Volgens de Zwitserse Sonntagszeitung, die gisteren al uit het deels uitgelekte rapport citeerde, heeft de commissie slechts in 11 procent van de gevallen de waarde van de rekening kunnen reconstrueren. Ze vindt het riskant om op grond daarvan een nauwkeurige berekening te maken van de totale waarde van de overige 89 procent. Waarschijnlijk gaat het, omgerekend naar de huidige waarde, om tussen de 500 en 800 miljoen gulden.

Zwitserland kwam in 1995 zwaar onder vuur te liggen toen bleek dat het neutrale land tijdens de Tweede Wereldoorlog volop gehandeld had met de nazi's. Met een aantal fondsen hebben regering en bedrijfsleven geprobeerd hun aangetaste imago op te poetsen. Eind van de week komt bovendien de commissie-Bergier met een historisch rapport over de handelwijze van de Zwitsers ten tijde van de nazi's, in het bijzonder hun houding tegenover joodse vluchtelingen.