Britse onrust over orgaanbibliotheek

De Britse minister van Volksgezondheid, Alan Milburn, wil geen nieuw openbaar onderzoek naar het routinematig verwijderen van organen uit gestorven kinderen zonder toestemming van de ouders. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie desgevraagd.

Ouders van gestorven kinderen eisen zo'n onderzoek sinds vorige week bekend werd dat een ziekenhuis in Liverpool tussen 1988 en 1995 zonder hun toestemming een `orgaanbibliotheek' had aangelegd afkomstig van 850 overleden kinderen. Zeven van de tien belangrijkste Britse openbare ziekenhuizen erkennen dat ze tot 1998 eveneens zonder toestemming organen of weefsel hebben verwijderd voor wetenschappelijke doeleinden.

Milburn vindt dat twee reeds lopende onderzoeken duidelijkheid moeten brengen in de regels en praktijken rond het wegnemen van weefsel. Het eerste is een officieel onderzoek naar het Alder Hey-kinderziekenziekenhuis in Liverpool, dat vrijdag is aangekondigd. Het tweede is een lopend nationaal onderzoek, dat in oktober werd afgekondigd in het voetspoor van een schandaal rond een kinderhartkliniek in Bristol, waar veel patiënten door medische wanpraktijken tijdens operaties bleken te overlijden. Tevens kwam daarbij aan het licht dat het ziekenhuis zonder toestemming en zonder medeweten van de lijkschouwer kinderharten had bewaard.

De arts die in Liverpool in het brandpunt van de aandacht staat, de Nederlandse patholoog Dick van Velzen, heeft gezegd dat het ziekenhuis hem onder druk zette tijdens obducties in opdracht van een lijkschouwer organen te ,,oogsten'' voor de collecties van het ziekenhuis. Voor zulke obducties is geen toestemming van ouders nodig, maar wel voor wetenschappelijk gebruik van organen. Het ziekenhuis vroeg die niet, aldus Van Velzen, tot 1995 hoogleraar kinderpathologie in Liverpool en nu werkzaam bij het Westeinde-ziekenhuis in Den Haag. Van Velzen zegt het management van het Alder Hey-ziekenhuis herhaaldelijk te hebben gewaarschuwd voor een ,,ethische tijdbom''.

Die `ging af' nadat de lijkschouwer in Liverpool het ziekenhuis ervan had beschuldigd zonder zijn medeweten in 1990 alle organen te hebben verwijderd uit het lichaam van een vier maanden oude baby, die bij een hartoperatie was overleden. Haar ouders zeggen dat Van Velzen heeft meegewerkt aan haar ,,verminking''. De Britse inspecteur van de Volksgezondheid, Liam Donaldson, zei zaterdag dat de wet voor het bewaren van organen mogelijk moet worden veranderd. De Britse vereniging van pathologen werkt ook aan nieuwe richtlijnen. In Britse medische collecties zouden zich 11.000 kinderharten bevinden.