O la la (1)

Sneeuw kraakt onder mijn voeten terwijl ik op weg ben naar het huis van madame Dalmont. Zij woont iets hoger op de heuvel in een grote oude hoeve. Ik ga een burenplicht vervullen. Madame Dalmont is hoogbejaard, half blind en ziekelijk. Zij woont alleen; Maryse en Albert, haar dochter en schoonzoon wonen ver weg in de stad en komen alleen de weekends. Aan hen hebben wij beloofd zo nu en dan bij madame Dalmont op bezoek te gaan. Simone doet dat ook. Nu is het mijn beurt. Zij vindt het fijn wanneer je komt. Het onderbreekt het regime van huishoudhulp en verpleegster die haar de wet stellen. De deur staat altijd op een kier, ook al is zij kouwelijk van aard. De stoep beklimmend, roep ik al: ,,Ik ben het, madame, uw buurman van Vismogey, weet u wel?''

,,Ja, komt u toch binnen, monsieur, vous êtes gentil!''(wat aardig van u). Maar mijn bezoek is niet helemaal belangeloos. Ik ben uit op nieuwsgaring. Dat komt zo. Madame is, in weerwil van haar kwalen en ongemakken, geestelijk nog heel vitaal. Zij heeft een feilloos geheugen en kent de geschiedenis van alle huizen op en onder de heuvel en hun bewoners, tot drie generaties terug. Zij kan daar boeiend over vertellen, met alle saillante details. Die ene daar was lui, die ander dom, de derde kon niet met geld omgaan, de vierde was een `coureur de jupes' (rokkenjager). Kortom, madame vormt op zichzelf een arsenaal van historische gegevens, met vele smeuïge bijzonderheden, die niet verloren mogen gaan.

Eén huis intrigeert mij in het bijzonder. Een groot vierkant huis met vele ramen en een parkachtige tuin eromheen dat op de tweesprong staat onderaan de weg naar Cussy; je voelt dat er iets mee is, of geweest is. Bij mijn vorig bezoek vroeg ik haar rechtstreeks naar het verhaal van dat huis. Toen gebeurde er iets merkwaardigs. Eerst leek het of zij schrok; even keek ze om, als om te zien of er iemand achter haar stond die meeluisterde. Ze leek heel verstoord. ,,Dat huis, monsieur, daar op de tweesprong beneden. Dat heeft wel vijftien slaapkamers. Dat huis, o là là là là là...''

Maar ó la la' betekent zo veel als: ,,Pas op, hier naderen we zeer, zéér gevoelig terrein... En daarmee zette zij nu juist een ploegschaar in mijn nieuwsgierigheid: nu moet ik er meer van weten...

En daarom begin ik vandaag, na de aankomstceremonie, maar meteen te vragen: ,,Madame, ik wilde nog eens met u spreken over het grote huis daar beneden op de tweesprong; wilt u me daar nu eens de geschiedenis van vertellen?''

Daar draait het grijze kopje weer om, alsof ze wil zien wie achter haar staat. Maar wij zijn alleen; de verpleegster komt pas later. Er is niemand om mee te luisteren. ,,Dat huis met al die kamers, madame, wat kunt u daarvan vertellen?''

,,Voilà, monsieur, het is dat u altijd zo aardig voor me bent. Ik wil het verhaal aan u wel vertellen, maar het is een lang verhaal en u moet me eerst iets beloven...''

,,Pardon Madame, wat moet ik u beloven? En waarom kunt u zo moeilijk afstand doen van dit verhaal?''

,,U moet me beloven, u moet me beloven dat u nooit, maar dan ook écht nooit, jamais, jamais, met iemand uit het dorp hier over dit verhaal zult spreken. Belooft u me dat?'' En kijkt u nu even in de kast waar Albert de Beaujolais Primeur heeft gezet. Waarschijnlijk onder in de kast, want de Primeur moet koel gedronken worden, n'est-ce pas. En vergeet u straks niet de glazen om te spoelen en op te bergen. Anders gaat de verpleegster weer zeuren! Bon, u belooft me met niemand uit het dorp hierover te spreken? c'est promis?''

,,Promis, madame. Parole d'honneur! Maar zegt u nu eens: waarom opeens al deze voorzorgen? ,,Omdat, monsieur, omdat ik al die mensen persoonlijk goed heb gekend. En ik ken ook hun kinderen en kleinkinderen. En ik wil absoluut niet dat één van hen hieronder zou lijden.''

,,Et puis, bon, voilà (nou vooruit dan) dan zal ik u dat verhaal vertellen. Maar schenkt u eerst nog eens in...''

Zij pakt haar glas opmerkelijk behendig. Het andere oog doet blijkbaar ook weer mee.

En dan, pas dan begint madame Dalmont eindelijk haar verhaal over het huis beneden. O la la la...