HECTISCH LOKKEN NAAR DE CHEMIE

De kloof tussen de snelle wereld van piercings, smartdrugs en vluchtige liefdes en die van het saaie laboratorium geldt als onoverbrugbaar. Toch lijkt het erop dat de makers van [(PROEF)], de jaarlijkse informatiekrant voor Hogere Laboratorium Opleidingen & Chemische Technologie, erin zijn geslaagd om een brug te slaan tussen deze twee werelden. Het twaalf pagina's dikke krantje staat bol van artikeltjes over onderwerpen die `de jeugd' bezighouden en in elk daarvan komt scheikunde en biologie aan de orde. In het voorpaginaverhaal wordt een verband gelegd tussen piercings en nikkelallergie: laboratoriumtesten kunnen uitwijzen of het nikkelpercentage in piercingsieraden boven de Europese norm zit. Verder wordt verliefdheid teruggebracht tot een chemisch proces (`in het lichaam wordt een opdrijvende speedachtige stof, oxytocine, aangemaakt'). Ook wordt duidelijk gemaakt dat de werking van smartdrugs `vooral tussen je oren zit' en dat de wieltjes van skeelers gemaakt zijn van de door de chemische industrie ontwikkelde kunststof poly-urethaan.

Wie in een laboratorium werkt of chemisch onderzoek doet, houdt zich met boeiende zaken bezig! Die boodschap spettert uit het krantje. En dat leer je allemaal op de Hogere Laboratorium Opleidingen en de opleiding Chemische Technologie! Maar voor de zappende lezers van de Havo en het VWO blijkt die boodschap te diep verborgen te zijn. ``Ik heb het krantje mee naar huis genomen en er zelfs wat dingen in gelezen'', vertelt Ruud Taks (16), leerling 5-VWO van het Newman College in Breda. ``Ik dacht dat het gewoon een blaadje was.''

Schiet zo'n onherkenbare voorlichtingsbrochure zijn doel niet voorbij? Ed van Dael denkt van niet. Hij is projectleider van de PR-werkgroep van de Stichting Belangenbehartiging Hogere Laboratorium Opleidingen & Chemische Technologie (SBHLOCT) die het PROEF-concept ontwikkelde. ``We willen informatie verstrekken over de opleidingen, maar ook en vooral het beroepsbeeld bijstellen en het imago van werken in de chemie, in laboratoria verbeteren. Als we met onze krant de aandacht trekken, komt de geïnteresseerde student vanzelf naar de hogeschool voor meer informatie.'' ``Maar'', geeft hij toe, ``we moeten kennelijk wel duidelijker maken dat PROEF een informatiekrant is."

PROEF is een gezamenlijke uitgave van de negentien hogescholen voor laboratoriumonderwijs en chemische technologie om studenten te trekken. Landelijk gezien kampen alle bètastudies met teruglopende belangstelling. Binnen het Hoger Laboratorium Onderwijs (verdeeld over de richtingen Chemie, Biologie & Medische Laboratoriumonderzoek en Laboratoriumtechniek) en de opleiding Chemische Technologie daalde het aantal eerstejaars-studenten tussen 1994 en 1998 met gemiddeld ruim dertig procent. De `hardste' richtingen dalen het sterkst: Chemie en Chemische Technologie met respectievelijk 46% en 26%. De 'zachte' richting Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek steeg daarentegen met 80%.

Welke rol PROEF speelt in het al dan niet aantrekken van studenten is onbekend. ``We hopen natuurlijk dat onze voorlichting studenten trekt, maar dat is moeilijk te meten, omdat de studiekeuze van jongeren door veel verschillende factoren wordt beïnvloed'', aldus Fransien Roovers, directeur van Roovers Communicatie en in die functie lid van de PR-werkgroep. Zonder dat er `harde' streefcijfers zijn, is men tevreden over de wel meetbare respons die PROEF oplevert in de vorm van twee- tot driehonderd ingestuurde antwoordcoupons per jaar, waarmee brochures van beide studies worden aangevraagd. Het laatste onderzoek naar de mening van middelbare scholieren over PROEF dateert van 1995. ``Ook dit is lastig te meten, omdat de doelgroep grillig is en elk jaar wisselt'', vertelt Roovers. ``Wat we wel gaan doen is steekproefsgewijs een aantal scheikundeleraren ondervragen over hun ervaringen met PROEF, want zij vormen voor ons een belangrijke intermediair tussen de krant en de leerling.''

Aan de opleidingen voor laboratoriumwerk en chemie kleven vooroordelen als `saai' en 'moeilijk'. Het oude beeld van de onderzoeker in witte jas die zijn jaren in eenzaamheid slijt met buisjes en pipetjes leeft nog steeds, zo bleek uit een vorig jaar door de SBHLOCT gehouden imago-onderzoek. Terwijl toch ook in laboratoria veel met computers wordt gewerkt. Er zijn carrièremogelijkheden en er wordt veel in teamverband gewerkt. Er valt dus nog veel voor te lichten. Naast de krant is er een gezamenlijke website, worden advertenties geplaatst in jongerenbladen en worden freecards (gratis briefkaarten met advertentietekst) verspreid. Voor decanen en vakdocenten worden themadagen georganiseerd.

Temidden van stapels voorlichtingsfolders en brochures van uiteenlopende studierichtingen die de planken van de mediatheken en decanenkamers bevolken valt PROEF ontegenzeggelijk op. Met een foto van een letterlijk een `mond vol nikkel' lijkt PROEF niet op haar bravere zusjes. De schreeuwerige layout, vol kleuren, blokken tekst, foto's en high-techletters moet aansluiten bij de wereld van MTV en jongerentijdschriften. ``Ik vind het wel gezellig druk'', zegt Lisette Romme (16) uit 5-VWO als ze in de mediatheek van het Newman College een PROEF heeft doorgekeken. Haar buurman Daniël Boot (17) vindt het érg druk: ``Ik raak er een beetje van in de war, al die teksten die in elkaar overlopen.''

Uit het al genoemde imago-onderzoek bleek dat eenderde van de elf ondervraagde scheikundedocenten de PROEF-krant uitdeelt in de klas. Ook Marijn Meijer, leraar scheikunde op het Newman College heeft de krant in de klas laten zien. ``Ik ben er enthousiast over omdat de krant heel goed laat zien wat er in de praktijk gebeurt. Het geeft een beeld van de toepassingen van scheikunde en belicht allerlei raakvlakken met chemie.'' Het zou aardig zijn als hij de krant ook werkelijk bij zijn lessen kon gebruiken, maar daarvoor vindt Meijer de informatie te oppervlakkig. Ook vindt hij dat PROEF wel erg weinig informatie biedt over de studie. De leerlingen zijn het met hem eens: ``Ik kies niet alleen een studie omdat een beroep me leuk lijkt, ik wil ook weten hoe de opleiding in elkaar steekt en hoe de school eruit ziet'', zegt Athalia Haxelmans (16). De makers van PROEF kiezen er echter bewust voor dat het blad niet meer dan een teaser is, een lokkertje. De echte studieinformatie moet van de hogescholen komen. PROEF kan de twijfelende scholier wel een eindje op weg helpen. Ruud bijvoorbeeld weet absoluut nog niet wat hij na het VWO wil gaan doen. ``Ik vind het belangrijk te weten wat je met een studie kan en door zo'n krantje krijg ik wel meer interesse in scheikunde.''