Geen akkoord over vrijhandel

De wereldhandelsconferentie in Seattle is volledig mislukt. De ministers van de 135 lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) konden vannacht over de belangrijkste kwesties, waaronder landbouw, milieu en arbeidsnormen geen overeenstemming bereiken.

Een WTO-woordvoerder zei vanmorgen vroeg dat directeur-generaal Mike Moore van de WTO de lidstaten gaat consulteren. Daarbij zal het ook gaan over ,,de efficiency'' van het besluitvormingsproces, waarop de afgelopen week alom scherpe kritiek is geuit.

Door het uitblijven van overeenstemming zijn de ministers van Handel er niet in geslaagd een uitgewerkte agenda vast te stellen voor een nieuwe wereldhandelsronde, die volgens afspraken van een vorige ministersconferentie in elk geval op 1 januari 2000 van start moet gaan met als onderwerpen landbouw en diensten. De WTO-woordvoerder erkende dat door het uitblijven van een akkoord niet meer van een echte handelsronde kan worden gesproken.

De woordvoerder van Eurocommissaris Pascal Lamy, die namens de Europese Unie onderhandelt, had eerder de door de Amerikaanse voorzitter, handelsgezant Charlene Barshefsky, voorgelegde ontwerp-slotverklaring ,,halfbakken'' genoemd. In de ontwerp-tekst over landbouw kwam met betrekking tot exportsubsidies het voor de EU onaanvaardbare woord ,,eliminering'' voor.

De arbeidsnormen bleven vannacht een conflictpunt. Landen als India en Pakistan weigerden dit op de agenda te plaatsen, omdat dit volgens hen industrielanden uiteindelijk de mogelijkheid geeft handelsancties te treffen tegen landen die niet aan de normen voldoen. President Clinton voedde die vrees door in een interview het woord `sancties' te gebruiken.

Een belangrijk conflictpunt vormde ook nog de antidumpingwetgeving, die landen hanteren om bij sterk groeiende import strafheffingen op te leggen. Onder meer de EU en Japan wilden dat de WTO nationale antidumpingwetgeving onder de loep neemt. Volgens de Canadese minister Pierre Pettigrew verkeerden de VS in een ,,geisoleerde'' positie.

Bij de milieukwestie ging het erom in hoeverre dit onderwerp onder multilaterale handelsregels moest vallen. Op het gebied van biotechnologie waren de verschillen tussen met name de EU en de VS onoverbrugbaar. Zo wil de EU de mogelijkheid houden uit voorzorg transgeen materiaal te weren of consumenten met labeling een keus te bieden. Ontwikkelingslanden waren ontevreden over de door industrielanden geboden markttoegang voor textiel en andere producten. De VS lagen hier dwars.