Ivens-Award voor film over Hazes

Met de verrassende toekenning van de hoofdprijs van het 12de International Documentary Filmfestival Amsterdam (IDFA), de VPRO Joris Ivens Award, aan de Nederlandse film André Hazes - Zij gelooft in mij werd de cirkel rondgemaakt. Acht dagen eerder was de documentaire van John Appel op de openingsavond het middelpunt van een media-aandacht die het IDFA nooit eerder in die mate had meegemaakt. Aan het slot erkende een internationale jury, van wie de meeste leden nog nooit eerder van de Nederlandse volkszanger gehoord hadden, de kwaliteiten van de film. De formulering van het juryrapport is curieus: ,,Aan het einde van de eeuw van genocide wordt de Joris Ivens Award 1999 toegekend aan een film voor zijn wezenlijke humaniteit''.

Die zinsnede verwijst naar het feit dat geen van de films over de oorlog in voormalig Joegoslavië de hoofdprijs verwierf. Wel werd de speciale juryprijs toegekend aan de Engelsman Leslie Woodhead voor zijn documentaire A Cry from the Grave over de val van Srebrenica. Ook de prijs van het publiek, de NRC Handelsblad Audience Award, ging naar een heftige emoties oproepende oorlogsfilm, Heddy Honigmanns Crazy over de trauma's en herinneringen van Nederlandse blauwhelmen.

De Silver Wolf Award voor de beste op videoformaat afgeleverde documentaire kwam terecht bij een Belgische film, opgedragen aan de onlangs overleden collega van Ivens, Henri Storck. De debuutfilm Les enfants du Borinage – Lettre à Henri Storck van Patric Jean laat zien hoe het gaat met de bewoners van de voormalige mijnstreek, die Ivens en Storck al portretteerden in hun documentaire uit 1934, Misère au Borinage. Het weinig opwekkende resultaat van die studie zal komende maandag worden uitgezonden door de NPS-televisie in de programmareeks Het uur van de wolf.

De FIPRESCI Award van de internationale persjury voor de beste debuutfilm in de sectie First Appearance gaat dit jaar naar de Duitse productie Zwischen zwei Welten, waarin regisseuse Bettina Haasen zichzelf filmde in de woestijn van Niger, op zoek naar een oude liefde. De verfrissende en oorspronkelijke toon van dit zelfportret als variant op de etnografische film krijgt allure door de gelijkwaardige dialoog die Haasen, een studente in Afrikaanse talen, aangaat met de plaatselijke bevolking.

Met de derde toekenning van de hoofdprijs van IDFA aan een Nederlandse film (na Karin Jungers Birthplace Unknown en Jos de Putters Solo, de wet van de favela) passeerde de jury twee eveneens genomineerde en meer weerbarstig vormgegeven documentaires: Zhang Yuans Broken English over de pogingen van Chinezen om in massaal verband de Engelse taal te leren en de Mexicaanse film Del olvido a no me acuerdo (I Forgot, I Don't Remember), waarin regisseur Juan Carlos Rulfo met een omtrekkende beweging kennis probeert te vergaren over de achtergronden van zijn vader, de schrijver Juan Rulfo.

Het weer in groter aantallen toegestroomde publiek van IDFA (volgens de IDFA-dagkrant meer dan 60.000 mensen, meer dan tien procent meer dan het voorafgaande jaar) plaatste de film over Hazes op de vijfde plaats, achter onder meer Crazy en A Cry from the Grave.