Hendrik Werkman: The Next Call.

Facsimiles in cassette, André Swertz 1995, van ƒ235,- voor ƒ65,-. Scholtens Wristers Groningen.

`Kunst is overal. Zij wordt den mensch als het ware door de vogels op de jas geworpen,' zo schreef Werkman in een pamflet dat de verschijning aankondigde van The Next Call, het avant-gardistische tijdschrift dat hij tussen 1923 en 1926 zou uitgeven. Zowel het pamflet als de negen, vooral typografisch heel bijzondere afleveringen van The Next Call zijn in de kartonnen cassette opgenomen, begeleid (in een apart boekje) door een uitvoerige toelichting van Jan Martinet. Mooie uitgave.

Verlyn Klinkenborg (ed.): The Drake manuscript. Gebonden, André Deutsch 1996, van ƒ142,- voor ƒ59,95. Scheltema Holkema Vermeulen Amsterdam, Donner Rotterdam.

Een tweede fraaie facsimile-uitgave: Histoire Naturelle des Indes (beter bekend als het Drake-manuscript), daterend van het eind van de zestiende eeuw en hoogstwaarschijnlijk vervaardigd door Franse Hugenoten die Francis Drake vergezelden op een van zijn vele reizen naar het Caraïbisch gebied. De tweehonderd aquarellen en hun onderschriften geven een spannend beeld van het planten- en dierenleven destijds, en van de indianen die het gebied bewoonden. Ook bij Scheltema en Donner: de paperback-uitgave van The discoverers, de monumentale studie van Daniel Boorstin over tweeduizend jaar menselijke ontdekkingen, zowel op geografisch terrein, als op dat van techniek en wetenschap. Van ƒ63,25 voor ƒ24,95.

Toni Morrison: Paradise. Gebonden, Chatto & Windus 1998, van ƒ59,50 voor ƒ15,- De Boekenmarkt Den Haag.

`Paradise is een boek dat zich moeilijk laat veroveren en waarvoor je al je concentratie nodig hebt. Wie zich hierdoor niet laat afschrikken, leest een mysterieuze en soms roerende roman over klassieke Amerikaanse thema's,' schreef Pieter Steinz over deze roman van de Afro-Amerikaanse schrijfster die in 1993 de Nobelprijs won. Het is het verhaal van de ondergang van een idyllische zwarte leefgemeenschap, verteld vanuit het perspectief van een aantal vrouwen die `God noch mannen nodig hebben'. Een boek dat zich ook moeilijk laat veroveren, is Gut symmetrie van Jeanette Winterson: een liefdesverhaal vol symbolen en paradoxen, met tientallen verwijzingen naar het Oude Testament, de middeleeuwse alchemie en de quantummechanica. Hoge literatuur kortom, die ook NRC-Handelsblad-recensente Sandra Küpfer de nodige moeite kostte. Desondanks prees zij de `onstuimige vastberadenheid' waarmee Winterson haar boek wist te bezielen. Van ƒ32,90 voor ƒ9,95. Scheltema Amsterdam, Donner Rotterdam. Het Martyrium Amsterdam.

Christopher Wills: Plagues, their origin, history and future. Gebonden, HarperCollins 1996, van ƒ78,40 voor ƒ27,50. Scheltema Amsterdam.

Gedetailleerd verslag van de grote plagen (malaria, tyfus, de pest, cholera, syfilis, Aids) die de mensheid in de loop der tijd hebben getroffen of nog steeds treffen. Daarbij gaat Wills – hoogleraar moleculaire biologie – uitgebreid in op de dynamische rol die bacteriën en virussen in de evolutie hebben gespeeld.

H.J. Hilbert: Indisch kook- en leesboek. Paperback, Donker 1992, van ƒ24,50 voor ƒ12,50. Steven Sterk Utrecht.

Een collectie authentieke Indische recepten, hier en daar een tikje oubollig geschreven maar wel vol met aardige anekdoten uit het aloude Nederlands-Indische leven. Dat leven krijgt nog eens extra kleur door de vele citaten (over de Indische keuken en alles wat daar bijhoort) die zijn opgenomen uit het werk van schrijvers als Tjalie Robinson, P.A. Daum, Vincent Mahieu en Beb Vuyk. Voor de geoefende Indische koker, want H.J. Hilbert neemt het niet zo nauw met het aangeven van kooktijden en de vereiste hoeveelheden van de gebruikte ingrediënten.

Marion Oettinger (ed.): Folk art of Spain and the Americas. Gebonden, Abbeville 1997, van ƒ144,90 voor ƒ54,95. Nayler & Co Den Haag.

Prachtig uitgegeven standaardwerk over de lange traditie van de Spaanse volkskunst en haar vertakkingen vanaf zestienhonderd in de Nieuwe Wereld. Acht Spaanse experts – zowel antropologen als kunsthistorici – zorgden voor de grondige teksten op de verschillende deelterreinen: van teken- en schilderkunst en beeldhouwwerk tot aan keramiek, kleding, meubels en keukengerei. Voorbeeldig geïllustreerd.

Paul Vandenbroeck: De kleuren van de geest. Ingenaaid, Snouck 1996, van ƒ111,35 voor ƒ39,50. De Slegte.

`Dans en trance in Afro-Europese tradities', luidt de ondertitel van deze catalogus die hoorde bij een expositie in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen. Brede, gevarieerde opzet, vooral wat betreft de culturele herkomst van de geëxposeerde voorwerpen (met een hoofdrol voor het werk van Noord-Afrikaanse schilders als Mohammed Tabal en Abdellah El Atrach).

Bij De Slegte liggen nog twee andere aantrekkelijke catalogi in de ramsj: Paul Gauguin, Das verlorene Paradies (van ƒ124,45 voor ƒ39,50), met veel aandacht voor het Tahiti van omstreeks 1900, en Kunst in wijn, over de raakvlakken tussen de wijncultuur en de beeldende, vooral grafische kunst. Van ƒ156,50 voor ƒ29,50.