Bush jr. blijft overeind in tv-debat

George W. Bush houdt zich staande in een debat met de andere Republikeinse presidentskandidaten. Bill Bradley haalt fel uit naar vice-president Gore.

Met nog een kleine twee maanden te gaan tot de eerste voorrondes voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, begint te strijd tussen de kandidaten los te branden. In New Hampshire ontdekt de Republikeinse koploper George W. Bush dat hij een geduchte rivaal heeft in senator John McCain. Bij de Democraten beschuldigt Bill Bradley zijn tegenstander Al Gore van leugens.

Voor het eerst namen alle zes Republikeinen gisteren deel aan een televisiedebat, dat in New Hampshire werd gehouden en in het hele land te zien was. Bush, die volgens opiniepeilingen een enorme voorsprong heeft op de anderen, had aan drie eerdere debatten niet deelgenomen. Nu moest hij zich als de grote favoriet verdedigen tegen felle aanvallen van de anderen: de zakenman Steve Forbes, de christelijke activist Garry Bauer, senator Orrin Hatch en radiopresentator Alan Keyes.

Alleen McCain, die in New Hampshire zijn achterstand op Bush hard aan het inlopen is, onthield zich van uithalen naar de zoon van de voormalige president. McCain pleitte ervoor de financiering van verkiezingscampagnes op de helling te zetten en de invloed van belangengroepen en bedrijven in Washington terug te dringen. Hij verdedigde zich ontspannen tegen verwijten dat zijn opvliegende temperament hem ongeschikt maakt voor het presidentschap.

Voor Bush had het debat risico's. Als hij een blunder had begaan, of zelfs alleen maar een kleine verspreking had gemaakt, zou hij nieuw voedsel hebben gegeven aan de hardnekkige twijfel in de media over zijn ernst en deskundigheid. Maar Bush hield zich staande, zo nu en dan duidelijk puttend uit voorbereide antwoorden en verkiezingstoespraken.

Bush verdedigde zijn plan voor een belastingverlaging van 483 miljard dollar over vijf jaar, dat volgens Forbes te bescheiden is terwijl het volgens de Democraten juist te ver gaat. ,,Dat doet me vermoeden dat ik op de goede weg ben,'' aldus Bush. Hij beriep zich zelfverzekerd op zijn ervaring als gouverneur van Texas, zijn leiderschapscapaciteiten en zijn populariteit bij etnische minderheden.

Bush ging niet in op de vraag of zijn vader tijdens Golfoorlog zijn presidentschap wel goed had kunnen vervullen zonder zijn grote internationale ervaring. Gevraagd wat hij zelf zou doen als Saddam Hussein nog aan de macht is als hij eventueel president wordt, zei Bush dat hij Saddam zou uitschakelen als hij erachter kwam dat de Iraakse leider nog wapens voor massavernietiging zou maken. Toen een van de journalisten die het debat leidde voor de zekerheid vroeg: ,,Hem uitschakelen?'', haastte Bush om zich te verbeteren: ,,Ik zou de wapens voor massavernietiging uitschakelen.'' Hoe hij dat zou aanpakken legde hij niet uit.

Forbes beschuldigde Bush ervan dat hij de leeftijd wil verhogen waarop mensen in aanmerking komen voor de oudedagsvoorziening Social Security. Bauer probeerde Bush vergeefs te bewegen tot de toezegging dat hij als vice-president alleen iemand zou kiezen die tegen abortus is. Alle kandidaten probeerden elkaar te overtreffen met beloften voor belastingverlaging, versimpeling van de belastingwet en zelfs afschaffing van de inkomstenbelasting (Keyes).

Bush werd niet gevraagd naar een kwestie die hem vorige week in het nauw had gebracht. In een interview op televisie was Bush gevraagd of hij bereid was tot een ontmoeting met een organisatie van homoseksuele Republikeinen, de Log Cabin Republicans. Het antwoord van de kandidaat luidde: ,,Oh, waarschijnlijk niet'', wat hij verklaarde met de toevoeging dat hij ,,tegen groepsdenken'' is en tegen ,,het opzetten van mensen tegen elkaar''. Omdat hij wel ontmoetingen heeft gehad met ongeveer elke andere belangengroep, kwam hem dat op het verwijt te staan dat hij vooral bang was om de steun van conservatieve christenen te verspelen.

Hoewel Bush landelijk gezien een zeer comfortabele voorsprong in de peilingen heeft op al zijn rivalen, is McCain in New Hampshire duidelijk een bedreiging. Volgens een peiling die gisteren uitkwam heeft Bush daar nu steun van 45 procent van de kiezers, tegen McCain 31 procent, Forbes en Keyes elk vijf procent en de andere twee nog minder.

In de Democratische race heeft Bill Bradley vice-president Gore er gisteren van beschuldigd dat hij Bradleys verleden en bedoelingen verdraait. Sinds Gore het plan van Bradley voor hervorming van de gezondheidszorg afschildert als onbetaalbaar en onverantwoordelijk, verliest Bradley terrein in de peilingen. ,,Hij suggereert dat ik zou snijden in de uitkeringen van Social Security'', zei Bradley over Gore. ,,Dat is niet waar, en hij weet dat het niet waar is.'' Gore zelf moest zich uit een netelige situatie redden, omdat hij zijn eigen prestaties opnieuw iets te mooi had voorgesteld. Nadat hij zich er eerder dit jaar op beroepen had Internet te hebben uitgevonden, wekte hij deze week de indruk dat hij in de jaren zeventig een groot milieuschandaal aan het rollen had gebracht (de beruchte grondvervuiling bij Love Canal). Een dag later verduidelijkte Gore dat hij in het Congres weliswaar hoorzittingen over de zaak had gehouden, maar dat anderen de zaak naar buiten hadden gebracht.