Zondag blijft `rustdag' heten, al werk je urenlang

Op zondag wordt wel gewerkt, maar men wil het niet weten. Studeren is `leuk' en de werkweek plannen heet `prettig'.

Minder dan ooit is de zondag een rustdag. Vooral `hogere employés' en leidinggevenden zijn volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) op zondag gaan werken. Uit deze groep werkte in 1975 vier procent vijf uur of langer op zondag, in 1995 al dertien procent. Daarmee overtreft de groep zelfs de zelfstandige ondernemers, waar het percentage steeg van 8,5 naar 10 procent.

Het verschijnsel doet zich volgens het SCP-rapport vooral voor bij mensen die toch al heel veel uren maken. Zoals verzekeringsadviseur Marco van Beek van Waltmann en Co, die ,,geen idee'' heeft hoe lang zijn werkweek gemiddeld duurt. ,,Dat zou ik moeten bijhouden.'' 's Avonds doet hij regelmatig thuis dingen waar hij overdag niet aan toekomt. En dan is er nog de studie, benodigd voor het bijhouden van nieuwe ontwikkelingen. Dat is iets wat hij ,,sowieso'' in zijn vrije tijd moet doen. Dezer dagen is hij daar elke zondag wel één tot drie uur mee kwijt. Erg vindt hij het niet, want studie is leuk. ,,Het zou iets anders zijn als ik bergen werk had en iedere zondag moest werken.''

Hoe is dat bij Rob Brouwer, behalve adviseur ook eigenaar van het bedrijf Hypotheekvisie? Brouwer zit ,,zo'n vijf keer per jaar'' 's zondags op kantoor, zegt hij. ,,Maar ik ontvang geen klanten.'' In principe is en blijft de zondag vrij. ,,Wij werken al van maandag tot en met zaterdag en iedere avond behalve de zaterdag. Er moet ook een rustdag zijn.'' Op zaterdagavond neemt hij alvast zijn agenda voor de volgende week door.

Dat, de voorbereiding thuis, is een vrij algemeen verschijnsel, maar wordt niet door iedereen ervaren als werk. ,,Ik werk nooit op zondag'', zegt advocaat D.J. Gutter van De Groot en Partners. Maar hij blijkt wel iedere zondagavond alvast de planning voor de komende week te maken, waar hij een half uur à een uur mee kwijt is. ,,Dat doe ik omdat er hier op maandagmorgen allerlei zaken zijn waardoor ik er niet aan toekom. De postbespreking, mensen die opbellen.''

Ook een concern controller die niet met zijn naam in de krant wil is gemiddeld twee zondagavonden per maand van acht tot elf – ,,na het voetballen'' – geheel vrijwillig bezig met de week die komen gaat. ,,Helemaal niet vervelend'', vindt hij. ,,Eerder prettig om een goede start te maken.'' Zijn werkweek schat hij in totaal op 50 tot 55 uur.

Voor mensen met een vrij beroep komt de zondag gemakkelijk in het gedrang, maar toch blijft werken op die dag voor sommigen taboe. ,,Daar heb ik geen zin in'', zegt vertaler H. Dielessen. ,,Ik heb andere dingen te doen. Ik rijd paard.'' S. Nelissen-Bradova van vertaalbureau Praag, die zo'n 40 à 50 uur per week aan werk besteedt, werkt voor spoedvertalingen een keer of tien per jaar het hele weekend door. Dat vindt ze prima, zolang het maar niet elke week hoeft. Weer een andere vertaler/docent zegt ,,redelijk vaak'' op zondag les te moeten geven aan ,,hoge pieten'' die niet op een andere dag kunnen.

,,Ik heb het nog van me af weten te houden'', zegt zelfstandig accountant Esko van Hattem. ,,Ik probeer het werk toch zoveel mogelijk te beperken tot de vijf doordeweekse dagen. Ik werk nu 50, 55 uur per week. Als ik nog meer zou werken zou dat de productiviteit niet ten goede komen.'' Maar de administratieve druk in zijn branche, ,,ook opgelegd door de overheid'', is volgens hem de afgelopen jaren zozeer opgelopen dat ook de zondag onder zware druk staat. ,,Nu weer die belastingplannen'', zucht hij. ,,Iedere verandering brengt weer nieuwe dingen met zich mee.''