Voor nerd en dombo

Ruimtevaart beïnvloedt ons dagelijks leven steeds sterker en toch denken de meeste mensen er niet dagelijks over na. Gevolg is onder meer dat ruimtevaart vrijwel ontbreekt in het democratische debat. Het hoe en waarom van satellieten verdient veel meer bekendheid bij degenen die er het meest mee hebben te maken, dus bij bijna iedereen. Milieukwesties, spionage, het militaire bedrijf, plaatsbepaling, kartografie, geneeskunde, astronomie, weersvoorspellingen en bovenal telecommunicatie – het is allemaal nauw verweven met ruimtevaart.

Het probleem lijkt vaak dat al die raketten en kunstmanen, en wat ze doen vooral, zich zo slecht laten doorgronden. Maar bij nader onderzoek valt dat reuze mee, en als opstapje schreef Govert Schilling de Kleine Ruimtevaartgids voor kinderen vanaf een jaar of twaalf tot heel veel ouder. Het is ook nuttige lectuur voor 60- en andere plussers die denken dat ze het allemaal nooit zullen begrijpen. Met dit boekje moet het lukken.

In veertig hoofdstukken van twee pagina's ga je op topsnelheid langs onderwerpen als autonavigatie per satelliet, satelliettelevisie, de geostationaire baan, ruimteschroot, het International Space Station, de Arianeraketten en zonnepanelen. Ook aandacht voor het ruimtetoerisme (zoals het Japanse plan voor een hotel buiten de dampkring waar een overnachting ƒ40.000 moet gaan kosten) en de ruimtevliegtuigen in ontwikkeling waarmee je straks in anderhalf uur naar Australië vliegt. Soms gaat Schilling zelfs voor kinderen een beetje erg diep door de knieën. Over een reis naar Mars: `Zoiets kun je niet op je eentje doen, je hebt er een grote ruimtevaartorganisatie voor nodig.'

Hier en daar loopt het boek wat achter. Het is niet zo dat de meeste telefoongesprekken tussen Europa en Amerika per satelliet gaan – verreweg de meeste gaan tegenwoordig per kabel. Een belangrijke onvermelde ontwikkeling is dat communicatiesatellieten steeds meer Internetverkeer doorgeven (bij Intelsat nu rond 20 procent) en verhoudingsgewijs steeds minder spraak en fax. Internet per satelliet en via een schoteltje op het dak wordt binnen een paar jaar heel gewoon, vooral in slecht bekabelde gebieden (d.w.z. 90 procent van het aardoppervlak). En dat is weer deel van een bredere trend: in ons dagelijks leven zullen we steeds meer met ruimtevaart te maken krijgen. Rechtvaardiging te over dus voor de Kleine ruimtevaartgids.

Kleine ruimtevaartgids, door Govert Schilling, uitg. Schuyt & Co, 1999. ISBN 9060975154, ƒ19,50