EU bereid over minder steun landbouw te praten

De Europese Unie en de Verenigde Staten zijn elkaar tijdens de conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) dichter genaderd op zeer belangrijke onderwerp van de landbouw. Ondanks nog belangrijke verschillende toonden onderhandelaars zich gisteren in Seattle optimistisch dat vrijdag het startsein kan worden gegeven voor een nieuwe wereldhandelsronde van drie jaar.

De EU kwam gisteren de Verenigde Staten tegemoet door de bereidheid over verdere vermindering van de exportsubsidies en de interne steun voor de agrarische sector te praten. Ook gaf de EU voor het eerst aan binnen het kader van de WTO over biotechnologie (o.a. transgeen voedsel) te willen praten, al worden daaraan wel voorwaarden verbonden.

Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordigster Charlene Barshefsky, die de WTO-conferentie voorzit, zei dat ,,een aantal van de verschillen kleiner is geworden''. Een WTO-woordvoerder maakte tegelijkertijd duidelijk dat er op het punt van de exportsubsidies voor de landbouw nog uiteenlopende standpunten zijn.

De VS en ook de Cairnsgroep (o.a. Australië en Brazilië) willen dat de EU uitzicht biedt op volledige afschaffing van de exportsubsidies in de landbouw, maar dat is voor de EU onaanvaardbaar. De EU denkt volgens ingewijden eerder aan een vermindering met een derde, zoals ook na de vorige handelsronde (Uruguayronde) is gebeurd. Bovendien wil de EU vormen van exportsteun in de VS en andere landen ook ter discussie stellen. Ook wordt in het document de `multifunctionaliteit' van de landbouw onderstreept. Dat wil zeggen dat boeren o.a. voor hun mlieu- en sociale functie op het platteland kunnen worden beloond. De VS en de Cairnsgroep hebben wel begrip voor deze filosofie, maar willen dan wel duidelijke afspraken dat dergelijke steun niet marktverstorend werkt.

De EU presenteerde gisteren mede namens Japan, Zuid-Korea, Hongarije, Zwitserland en Turkije een werkdocument, waarin op alle belangrijke punten voor een nieuwe handelsronde concrete voorstellen worden gedaan. Volgens staatssecetaris Ybema bracht de EU door het initiatief ,,dynamiek'' in de onderhandelingen.

De EU wil in een WTO-werkgroep praten over biotechnologie. Volgens een woordvoerder wil de EU echter niet ingaan op de Amerikaanse eis transgeen voedsel en dergelijke uitsluitend als een kwestie van handelsdsipline te zien. Zo zou Washington het `voorzorgprincipe', dat de mogelijkheid biedt de import van transgeen voedsel tijdelijk te stoppen, moeten accepteren. Ook wil de EU dat de VS het VN-protocol over `bioveiligheid' ondertekent, waarin wegens mogelijke risico's afspraken over de productie van transgene producten zijn gemaakt.

Het door de EU geïnitieerde werkdocument bevat voorts voorstellen voor tegemoetkoningen op diverse terreinen aan de armste landen, waaronder het schrappen van importtarieven voor vrijwel alle producten, versnelde toegang voor textielproducten, verlenging van termijnen voor uitvoering van eerdere afspraken en toegang tot goedkope medicijnen door flexibele toepassing van patenten. Op dit laatste punt kwam president Clinton gisteren in Seattle met soortgelijke voorstellen voor markttoegang (behalve textiel) en goedkope medicijnen. Pascal Lamy die namens de EU onderhandelt verwelkomde de plannen.

Clinton bleef er bij dat in de WTO over minimale sociale normen moet worden gesproken, iets wat ontwikkelingslanden als verkapt protectionisme verwerpen. Hij pleitte voor meer transparantie van de WTO, met name door betrekken van non-gouvernementele organisaties. Hij toonde zich in dit verband verheugd over de demonstraties - uitgezonderd de gewelddadige acties - omdat hierdoor wensen op bijvoorbeeld milieugebied worden geformuleerd, waarop politiek een antwoord moeten geven. Het kwam gisteravond opnieuw in Seattle tot botsingen tussen politie en demonstranten, maar de situatie was minder ernstig dan dinsdag.