Millenniumarbitrage

,,Mijn cliënt heeft de software naar volle tevredenheid van de gebruiker millenniumproof gemaakt, maar nu weigert de wederpartij te betalen. Hun advocaat zal gaan betogen dat de millenniumbug een fout is die gratis hersteld moet worden op grond van de onderhoudsovereenkomst.''

De advocate ploegt door haar pleitnota vol met woorden als interface, windowing, non-compliancy en interoperabele programmatuur. Alle grote advocatenkantoren hebben teams geformeerd die zich scholen in millenniumkunde, want naar verwachting zal in het jaar 2000 flink worden geprocedeerd over de aansprakelijkheid voor schade door bugs in de software. Enkele onderwerpen: is het aanschaffen van software te beschouwen als koop in de zin van art. 7:1 Burgerlijk Wetboek? Is software een zaak of een dienst? In welk jaar wordt een leverancier van software geacht het millenniumprobleem te kennen?

Om de millenniumadvocaten te laten oefenen, hield de Nederlandse Vereniging voor Informatierecht vorige week in Artis een `mock-arbitrage' over een fictieve millenniumcasus. In een arbitrage wijst niet de rechter vonnis, maar de arbiter. Elke burger kan arbiter zijn, maar in de praktijk zijn het meestal deskundigen. In dit geval prof.mr. H. Franken (informaticarecht Leiden). Het vonnis is voor beide partijen bindend.

Transportbedrijf De Witte Motor haalt in opdracht van de melkfabriek melkbussen op bij boeren. De route die de wagens moeten afleggen luistert nauw (het tijdstip van ophalen is cruciaal) en wisselt steeds. Om de route effectief te kunnen plannen heeft het bedrijf bij softwarehuis A La Carte in 1995 het programma Routeplanner 3.0 gekocht dat de routes uitstippelt op basis van gegevens uit de database van de melkfabriek. Routeplanner 3.0 is niet millenniumbestendig. Om te voorkomen dat in 2000 grote schade ontstaat doordat de melk niet meer op tijd kan worden opgehaald, heeft A La Carte de zaak hersteld; over de herstelkosten van 75.000 gulden zou later worden gesproken. Het geschil wordt duidelijk: De Witte Motor weigert nu de nota te voldoen (`het programma had millenniumbestendig moeten zijn') en dient zelfs een tegenvordering in voor de onkosten van de extra instructie van het personeel.

De raadsvrouwe van de leverancier, Lokke Moerel van De Brauw/Linklaters, legt uit dat de database van de melkfabriek niet millenniumproof was en dat het programma van haar cliënt dat om die reden ook nooit had kunnen zijn. ,,Sterker nog: als A La Carte wel een millenniumbestendig programma had geleverd had de interface met de melkfabriek niet gewerkt en was het onbruikbaar geweest.'' Het publiek, topadvocaten van grote kantoren, luistert ademloos toe. ,,Bovendien was het in 1995 standaard dat de datum met slechts twee cijfers werd weeggegeven en niet met vier. Verder is een levensduur van vier jaar voor zo'n programma reëel, zeker gezien het feit dat deze software afhankelijk was van die van de melkfabriek die ook al jaren meeging. En wat de informatieplicht betreft: moet een fabrikant van autobanden de gebruiker na drie jaar een briefje sturen om te waarschuwen voor de gevolgen van slijtage? De Witte Motor moet de rekening dus gewoon betalen.''

Hendrik Struik van CMS Derks Star Busmann die optreedt voor De Witte Motor ziet dat anders. ,,In de onderhoudsovereenkomst staat het duidelijk: de leverancier heeft zich verplicht tot correctief onderhoud. Het lijkt me duidelijk dat een millenniumbug correctie behoeft. Dit onderhoudscontract loopt nog. Daarnaast klopt het argument dat de interface met de melkfabriek de bug als het ware verordonneerde niet, want via de techniek van het windowing had de tweecijferige jaaraanduiding van de melkfabriek kunnen worden veranderd in een viercijferige.'' Arbiter Franken maakt driftig aantekeningen; ook voor hem is deze sessie een interessant avontuur. Na enkele minuten is de hooggeleerde arbiter klaar voor het uitspreken van zijn vonnis. In zijn overwegingen lijkt hij duidelijk partij te kiezen voor de gebruiker: de leverancier had het programma via windowing millenniumproof kunnen maken en had moeten uitgaan van een de facto levensduur van minimaal vijf jaar. Struik had al gewezen op de `eminente importantie' van deze sessie voor de rechtsvorming en waant zich al overwinnaar. Maar met het vonnis kunnen beide partijen uit de voeten. ,,De Witte Motor moet 10.000 gulden (van de 75.000) betalen aan A La Carte'', zegt Franken. ,,De tegeneis van De Witte Motor is afgewezen.''

    • Micha Kat