`Krijgsmacht is progressief'

De Britse defensie-expert John Roper deelt de kritiek op de gisteren verschenen Defensienota niet.

John Roper was jarenlang hoofd onderzoek aan het Chatham House (de Britse tegenhanger van Clingendael) en directeur van het onderzoeksinstituut van de WEU. Sinds kort is hij docent aan het College of Europe in Brugge. Roper probeert vanuit Londen het Nederlandse Defensiebeleid te volgen. ,,Maar op de site van het ministerie van Defensie is nog geen Engelse versie van de Defensienota te lezen.''

De Nederlandse krijgsmacht is in de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een van de meest progressieve in Europa, vindt Roper. ,,Nederland was een van de eerste landen die overschakelden van een dienstplichtigenleger naar een professionele krijgsmacht. Nederland is ver als het gaat om de integratie van commandostructuren, zoals in het Duits-Nederlandse Legerkorps en het gemeenschappelijke Belgisch-Nederlandse marinecommando in Den Helder.''

Hoewel de inzet van de Nederlandse krijgsmacht voor de verdediging van NAVO-grondgebied ,,geen waarschijnlijke optie'' is, vindt Roper het logisch dat in de Defensienota niet wordt gekozen voor een krijgsmacht die uitsluitend vredesmissies uitvoert. ,,Je kunt niet van landen verwachten dat ze de verdediging van het eigen grondgebied geheel laten varen. Het Duits-Nederlandse legerkorps is een verzekeringspolis voor de toekomst.''

Gisteren toonde minister F. de Grave zich opnieuw weinig enthousiast voor de plannen voor een Europees leger. Volgens Roper heeft de Graves VVD ,,een wat geïsoleerde positie'' in het internationale debat over Europese Defensie. ,,Groot-Brittannië heeft Nederland in euro-enthousiasme ingehaald. Natuurlijk heeft De Grave gelijk als hij zegt dat een Europese defensie zonder de NAVO nog ver weg is. Maar als je er niet aan begint, gebeurt het nooit. VVD-politici als Eerste Kamerlid Van Eekelen zien overigens heel goed in dat je een goed Europeaan en Atlanticus kunt zijn.''

Volgende week komt de Europese Defensie ter sprake tijdens de EU-top in Helsinki. Roper is redelijk optimistisch. ,,Over vier jaar moet het mogelijk zijn om een vredesoperatie als die in Kosovo geheel zelfstandig uit te voeren. Vergeet niet dat 80 procent van de troepen in de regio al Europees is.'' Daarvoor is op korte termijn wél meer transportcapaciteit, logistiek en meer capaciteit om inlichtingen te verzamelen nodig, zegt Roper. ,,Europese landen zouden moeten nadenken over het `poolen' van dit soort capaciteit.''

Filosofeerde De Grave bij zijn aantreden als minister nog hardop over het afstoten van defensietaken, in de Defensienota laat hij alle krijgsmachtonderdelen intact. Verdergaande Europese taakspecialisatie is dan ook nog ver weg, denkt Roper. ,,De Europese landen zullen nog heel lang blijven beschikken over een eigen landmacht, luchtmacht en marine.''

    • Steven Derix