Filmmiddag

Het IDFA in Amsterdam is een interessant filmfestival, maar je hebt er enige gebruiksaanwijzing bij nodig. Zo doe je er goed aan even te informeren welke van de vertoonde documentaires binnenkort op de televisie te zien zijn. Dat bespaart je 12,50 gulden per plaats en een hoop tijd.

Gisteravond konden we bijvoorbeeld op de Nederlandse publieke zenders drie films zien, die dezer dagen op het IDFA vertoond worden: Jannes, Het bovenbad en Mein liebster Feind. Drie op één avond! Moet er niet een coördinator komen, die de drie netcoördinatoren van de publieke zenders gaat coördineren?

Ik heb mij aangewend om in de aan het IDFA gewijde bijlage van deze krant enkele films aan te strepen, die juist geen publiciteit hebben gekregen. Ook daar kunnen meesterwerkjes bij zitten, en bovendien is de kans groot dat je ze elders nooit te zien krijgt. Dit dreef mij dit jaar naar de Finse film Musta kissa lumihangella van Anu Kulvalainen, waarvan het beschrijvende zinnetje me intrigeerde: ,,Vrouw verlaat de gevangenis en legt verantwoording af aan zichzelf en haar inmiddels 7-jarige dochter.''

Ik werd niet teleurgesteld. Het bleek een meesterlijke film over een razend moeilijk onderwerp. Probeer maar eens een vrouw te vinden, die in de gevangenis een straf uitzit voor de moord op haar man en die bereid is zich tijdens het hele proces van reclassering – inclusief de laatste dagen in de gevangenis – te laten filmen. De film – vier jaar geleden opgenomen – wordt deze week op de Finse televisie vertoond, en de regisseuse vertelde ons na de vertoning dat ze zich zorgen maakte over de gevolgen voor vrouw en dochter. ,,Finland is een klein land'', zei ze. Het klonk een tikje hypocriet, want dat had ze ook tevoren kunnen bedenken. Waarom had ze deze vrouw genomen? ,,Het was de enige gevangene die de verantwoordelijkheid voor haar daad op zich nam.''

De film bevatte overgetelijke beelden. We zagen een moeder die haar kind moest uitleggen waarom haar vader nooit meer terugkwam. En waarom ze haar niet zo gauw een nieuwe vader kon bezorgen: ,,Ik kan ze niet in de winkel kopen.'' Hoogtepunt was het bezoek van moeder en kind aan het onder de sneeuw bedolven kerkhof waar pa lag. Moeder deed haar uiterste best om het graf schoon te vegen, haar dochtertje maakte intussen een sneeuwpop. Het klinkt symbolischer dan het eruitzag.

Genoeg drama voor één middag, zou je zeggen, maar het

IDFA had er nog een filmpje van een kwartier vóór gezet dat ons ook al de adem had benomen: Man and Dog van de Amerikaanse regisseur Randolph Benson. Het ging over het werk van een zogeheten `animal control officer', een ambtenaar belast met het opsporen en afmaken van loslopende huisdieren. In Amerika worden jaarlijks 7,5 miljoen huisdieren door dergelijke ambtenaren afgemaakt.

We zagen de ambtenaar honden in een container stoppen en we hoorden het langzaam wegstervende gejammer van de honden, terwijl er `poison gas' naar binnen werd gepompt. In Nederland gaan jullie humaner met dieren om, zei Benson na afloop. Het was een schrale troost.

    • Frits Abrahams