`Battle of Seatlle' is nog slechts een tam protest

Duizenden demonstranten gingen gisteren in Seattle de straat op om te protesteren tegen de Wereldhandels- organisatie. Meer vrijhandel veronachtzaamt het milieu, de cultuur en sociale normen, is de boodschap.

De stad krioelt van de actievoerders, delegatieleden en journalisten, een drukte die de politie handenvol werk geeft.

Op het kruispunt van Pike Street en Fifth Avenue houdt George Hylkema uit Balboa, Californië, een kleurige tekening omhoog van Dracula die zijn tanden in de aardbol zet. Voor de 63-jarige fysicus, die met zijn staartje oogt als een oudere jongere, zuigt de Wereldhandelsorganisatie (WTO) bet bloed uit de wereld. ,,De WTO is in de huidige vorm een agressieve organisatie. Aan het milieu bewijst ze slechts lippendienst. Ze toont geen respect voor de diversiteit van culturen en is bovendien volkomen ondemocratisch.'' Even verderop voert Patricia Forkan namens The Humane Society of the United States actie met het uitdelen van t-shirts en pamfletten voor de bescherming van dolfijnen en zeeschildpadden. De WTO hoeft voor haar niet te verdwijnen, maar moet ,,diervriendelijker'' worden.

Vanuit het op de hoek gelegen Sheratonhotel kijkt het keukenpersoneel geamuseerd naar de actievoerders, die de ministersconferentie van de WTO voor hun protesten hebben aangegrepen. Is dit nu wat door sommige actievoerders als `The battle of Seattle' is aangekondigd? Of het zou vandaag moeten gebeuren, wanneer de Amerikaanse vakcentrale AFL/CIO enkele tienduizenden demonstranten hoopt te mobiliseren tegen de `uitbuiting' van arbeiders door multinationale ondernemingen in de Derde Wereld. Volgens de AFL/CIO is de WTO daar met haar vrijhandelsregels medeverantwoordelijk voor en bedreigt zij hierdoor banen in de VS.

In Seattle, de stad van grote exporteurs als Microsoft en Boeing, is lang niet iedereen het hiermee eens. De actiegroep `Werkende gezinnen voor vrijhandel' prijst de handelsliberalisering juist aan.

De politie in Seattle maakt zich nog weinig zorgen, ondanks dat maandagochtend het State Convention and Trade Center voor enkele uren moest worden ontruimd. Volgens politiechef Norm Stamper was er geen sprake van een bommelding, maar waren 's ochtends om vijf uur braaksporen in een van de deuren ontdekt en moest elk risico worden vermeden. Het kruispunt van Pike Street en Fifth Avenue biedt hierdoor in de ochtenduren het merkwaardige beeld van keuvelende actievoerders, WTO-delegatieleden en journalisten. Het dertigtal met traangasgranaten uitgerust politiemensen lijkt overbodig.

Zo moet burgemeester Paul Schell het bedoeld hebben, toen hij in zijn welkomstbrief aan alle bezoekers van de WTO-conferentie Seattle aanprees als een stad met een ,,lange traditie van open debat in noordwestelijke stijl''.

De Zimbabwaanse minister van handel en industrie, Nathan Shamujariia, informeert op de stoep voor het Sheraton nieuwsgierig naar wat al die actievoerders nu eigenlijk willen. ,,Ik wil weten of ze voor onze ontwikkeling opkomen'', zegt de minister. De Amerikaanse vakbonden doen dat volgens hem met hun pleidooi voor minimale arbeids- en sociale normen niet, want dat staat volgens de minister gelijk met protectionisme.

Directeur Mark Paterson van de Australische Kamer van Koophandel meent dat veel acties ,,contraproductief'' werken door de uiteenlopende doelstellingen. Terwijl sommige groeperingen de WTO willen inschakelen, vinden andere dat de WTO juist moet verdwijnen.

Tegen twaalven verzamelen enkele duizenden demonstranten zich voor een protestmars in het centrum. Leden van de Amerikaanse bond van metaalarbeiders uit Oklahoma dragen een spandoek met de leuze ,,oneerlijke handel vernietigt Amerikaanse banen'' met zich mee. De 72-jarige grootvader Otis Budd, een gepensioneerd ex-biologieleraar uit Texas, loopt mee, omdat hij ,,veilig en geen genetisch gemanipuleerd voedsel'' voor zichzelf en zijn kleinkinderen wenst. Een paar straten verderop doet het publiek gewoon zijn inkopen.

Intussen heeft WTO-topman Mike Moore in het State Convention and Trade Center de bijeenkomst met non-gouvernementele organisaties, waaronder ook lobbies van het bedrijfsleven uit de hele wereld, kunnen toespreken. De WTO is ,,geen wereldregering, geen wereldpolitieman en geen agent voor de belangen van het bedrijfsleven'', betoogt hij. De actievoerders hebben er weinig boodschap aan. In de loop van de avond verzamelen zich ondanks de regen weer enkele duizenden betogers bij het Exhibition Center, waar de WTO receptie houdt. Elders in de stad sneuvelt een ruit bij een hamburgerrestaurant en ook bij Nike Town is het even onrustig. De politie maakt melding van acht arrestaties.

    • Hans Buddingh'