Sneller op carve-schaats

Snelle bochten schaatsen wordt kinderlijk eenvoudig met de carve-schaats. ,,Alsof je van een Dafje in een Mercedes stapt.''

Aan de vooravond van het nieuwe millennium is een schaats voor nog snellere tijden geboren; de carve-schaats. ,,Dit is nog maar het begin'', zegt Hans Veldhuis, de ontwerper van de verfijnde variant van de klapschaats, nadat zaterdag Jan Maarten Heideman een marathonwedstrijd op de nieuwe klapschaats heeft gewonnen.

,,Het is ongelooflijk'', zei Heideman al voor de wedstrijd in Amsterdam. ,,In de training was ik woensdag zeven tiende van een seconde per ronde sneller op deze schaats. Ik had me voorgenomen er direct mee te stoppen als ik in de eerste ronde in de kussens was gereden. Maar in de bochten had ik veel meer grip. Ik had meer druk op m'n schaatsen en het kostte me minder energie. Ik had gedacht dat die technische ontwikkeling van de schaats wel een keer zou ophouden, maar het is alsof je van een Dafje in een Mercedes stapt.''

Op het snelste ijs ter wereld, in de Olympic Oval in Calgary, beproefde Veldhuis zijn schaatsen. De Canadezen hadden daar al met een carve-schaats rondgereden, maar door tegenvallende resultaten werd de noviteit afgezworen.

Schaatstrainer Veldhuis, technisch directeur productie en ontwikkeling bij schaats- en skeelerfabrikant Interraps in Almelo, liet op het Canadese ijs negentien van zijn junioren verschillend getailleerde `messen' onder hun schaatsen testen. Veldhuis nam het idee over uit het skiën, waar de carve-ski's een begrip zijn. De beste resultaten in Calgary werden behaald met een glij-ijzer dat aan de voorkant 1,1 millimeter breed is, versmalt tot 0,9 millimeter en naar achteren toe weer verbreedt tot 1,1 millimeter.

,,In het schaatsen gaat het steeds sneller en in de bochten levert dat steeds meer problemen op'', zegt Veldhuis, die een jaar geleden met zijn zoektocht naar de oplossing begon. ,,De huidige schaats heeft de neiging de bocht uit te lopen.'' Zijn slijpwerk resulteerde in een verder vervolmaakte klapschaats. ,,Je hoeft je techniek niet aan te passen. Automatisch stuurt-ie mee in de bocht, als een scheermes.''

Hoewel een marathonschaatser succes boekte op zijn product, heeft Veldhuis vooral hoge verwachtingen van de carve-schaats in het langebaanschaatsen.

Gisteren zag Hans Veldhuis als ontwerper van de carve-schaats op de tv hoe sprinter Jan Bos op de 500 meter bij wedstrijden in Berlijn moeite had om de laatste bocht goed door te komen. De wereldrecordhouder op de 1.000 meter gleed door de binnenbocht maar kwam door zijn hoge snelheid in de buitenbocht terecht. ,,Als hij een goeie bocht had gelopen, en met de carve-schaats doe je dat, had hem dat vijf meter gescheeld, ofwel drie- of viertiende van een seconde'', zegt Veldhuis. ,,En dan was hij de snelste geweest op de 500 meter. Gegarandeerd.''

Ver weg van de publiciteit reden de beste junioren van Veldhuis op wedstrijden in Dronten, Deventer en Assen vorige week toptijden op de carve-schaats. Woensdag stelde hij een paar carve-schaatsen ter beschikking aan Heideman, die twee jaar geleden de klapschaats in het marathonpeloton introduceerde. De 26-jarige schaatser deed dat toen met succes; hij won in Utrecht zijn eerste wedstrijd op `klappers' en zag hoe zijn collega's razendsnel zijn voorbeeld volgden, nadat sommigen van hen aanvankelijk angstvallig voor een verbod op de klapschaats hadden gepleit.

Zaterdag flikte Heideman dat kunstje opnieuw. In zijn eerste wedstrijd op carve-schaatsen was hij in de massasprint zijn concurrenten te snel af. Nummer drie Erik Hulzebosch baalde ervan dat Heideman met succes weer een nieuwtje had geïntroduceerd. Heideman: ,,Hij zei me dat hij net lekker begon te rijden op zijn huidige klapschaatsen.''

Veldhuis koos Heideman als proefkonijn omdat de marathonschaatser experimenten in wedstrijden niet schuwt en omdat hij ,,een hele kritische vent is die perfect kan aangeven wat voor gevoel hij op schaatsen heeft''.

Veldhuis heeft geen patent aangevraagd op de carve-schaats. ,,Maar ik heb wel patent aangevraagd op iets anders en ik denk dat het dan nog veel sneller gaat. In de toekomst zal dat heel veel winst opleveren. Eind december presenteert hij een carve-schaats ,,waarvan de ijzers in de bochten altijd onder een ideale hoek van 45 graden op het ijs staan''.

Het is niet alleen de carve-schaats waarmee Veldhuis aan de weg timmert. Vandaag kreeg Interraps uit Italië een partij van 1.500 meter stof binnen waaruit ongeveer duizend zogenaamde haaienvinnenpakken zullen worden gefabriceerd. Twee maanden geleden presenteerde Veldhuis deze vinding; pakken van zeer fijn en oneffen (in kleine blokjes) geweven lycra, die qua aerodynamisch effect hun gelijke niet kennen. Eén testpak ging naar Japan, een order van vijftig wedstrijdpakken voor de Japanse ploeg kwam terug naar Nederland. ,,Wie erin rijdt gaat harder'', vat Veldhuis het voordeel van het haaienvinnenpak samen.

Niet alleen schaatsers hebben er profijt van. Nu vandaag de partij lycra uit Italië in Almelo is gearriveerd, kunnen ook de Nederlandse roeiers in de vier zonder stuurman volgende maand hun haaievinnenpakken tegemoet zien.

    • Ward op den Brouw