Optreden politie in wijk Rotterdam `lijkt op razzia'

Politie-acties, waarbij een wijk hermetisch wordt afgesloten en elke toevallige passant wordt gefouilleerd op illegale wapens, zullen vaker voorkomen. Afgelopen vrijdag gebeurde het voor het eerst in de Rotterdamse Millinxbuurt. ,,Dit hoort niet in een fatsoenlijke maatschappij.''

,,Razzia's'', luidt het oordeel van voorzitter O. Hammerstein van de Coornhertliga, de vereniging voor strafrechthervorming. Hij is zich ,,doodgeschrokken'' van het politie-optreden in Rotterdam afgelopen vrijdag.

Bij een grootscheepse politie-actie werd de Millinxbuurt hermetisch afgesloten.Iedereen die tussen acht uur en half elf de wijk in wilde, werd gefouilleerd op het bezit van wapens. De politie verrichte 31 arrestaties en nam vijf vuurwapens en twaalf slag- en steekwapens in beslag. Hammerstein: ,,Het lijkt op de razzia's die in de Tweede Wereldoorlog werden gehouden. De wet is er om de burger te beschermen tegen de overheid. Als de overheid zich niet aan de spelregels houdt, is het einde zoek. Er kan pas worden overgegaan tot fouillering als er een ernstig vermoeden bestaat van het plegen van een misdrijf. Dat is in dit geval absoluut niet aan de orde.''

Toch kwam de actie niet als een verrassing. In een brief aan de Tweede Kamer van 6 oktober over de aanpak van illegaal wapenbezit en geweld hebben de ministers Korthals (Justitie) en Peper (Binnenlandse Zaken) aangekondigd dat er ,,één of meerdere proefprojecten worden gestart''.

Doel van die proefprojecten is te bezien of door middel van intensiever gebruik van de huidige bestuurlijk-juridische en strafrechtelijke mogelijkheden een impuls kan worden gegeven aan het voorkomen van vuurwapengeweld, of dat er behoefte blijft bestaan aan ruimere bevoegdheden op het gebied van het fouilleren op (vuur)wapenbezit en de controle van vervoermiddelen. ,,De gedachte hierachter is ingegeven door het gegeven dat de Wet Wapens en Munitie reeds nu verregaande bevoegdheden kent op het gebied van onderzoek aan kleding, verpakkingen (bagage) en vervoermiddelen. Zo kan op last van de officier van justitie de bevoegdheid vervoermiddelen en bagage te onderzoeken worden uitgeoefend jegens iedereen en jegens elk voertuig,'' zo stelt de brief. ,,Een dergelijke bevoegdheid bestaat er niet op het gebied van fouilleren.''

De bewindslieden kondigden in de brief al proefprojecten aan in Rotterdam. ,,Ook de politie-regio's Amsterdam-Amstelland en Brabant-Noord hebben interesse getoond.'' In de Millinxbuurt zijn de afgelopen jaren veel geweldsdelicten gepleegd en ,,we hebben er vaak illegaal wapenbezit geconstateerd'', aldus een woordvoerder van de politie. Ook in andere wijken zullen soortgelijke acties worden ondernomen.

,,Het is schieten met een kanon op een mug'', oordeelt J. Boek, docent strafrecht aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Volgens hem krijgt justitie ,,grote problemen'' bij de vervolging van de mensen die zijn aangehouden.

,,Doordat er geen sprake is van een redelijk vermoeden van een strafbaar feit, gaat het hier om het illegaal en dus onwettig verkregen bewijs'', aldus Boek. Ook hij typeert het optreden als een ,,razzia''. ,,Het hoort niet in een fatsoenlijke maatschappij.''

Politie, de officier van justitie in Rotterdam en de betrokken ministeries menen dat de actie binnen de grenzen van de wet vallen. Mocht de rechter eventueel anders beslissen dat zal worden bekeken of het mogelijk is de wet aan te passen.

In de brief van Korthals en Peper wordt er op gewezen dat uit analyses van de CRI, van het landelijk politieproject `Aanpak van illegale vuurwapens' en van het Regionaal Bureau Wapens en Munitie in Rotterdam-Rijnmond is gebleken dat het wapenbezit de afgelopen vijf jaar niet significant is toegenomen. Maar er is wel een toename van het aantal gewapende overvallen en van vuurwapengebruik in het algemeen. Vooral het gebruik van vuurwapens bij straatroven is volgens de politie de laatste jaren toegenomen.