DE WRAAK VAN DE WARE NUMMER ÉÉN

Pete Sampras zou alleen naar het WK tennis in Hannover komen om zijn kwetsbare rug te testen. Maar de 28-jarige Amerikaan besloot het laatste WK-toernooi in Duitsland in stijl door in de finale wraak te nemen op Andre Agassi.

Pete Sampras strekte zijn armen en met een minzaam glimlachje leek de beste tennisser aller tijden zich te excuseren voor de snelle epiloog van het wereldkampioenschap in Hannover. Als een breekbare patiënt meldde de aan zijn rug geblesseerde Amerikaan zich voor de traditionele afsluiting van het seizoen. Maar de knieval van Andre Agassi voor de ware nummer één van het afgelopen decennium had in meer dan één opzicht een symbolisch karakter. Voor het eerst sinds zes jaar stond Sampras in de schaduw van de tennisser die zijn terugkeer op het hoogste podium vierde met grandslamtitels op Roland Garros en de US Open. Maar Sampras had in het laatste tennistoernooi van deze eeuw het laatste woord.

Beide rivalen verkopen hun ontmoetingen op de tennisbaan graag als een botsing van karakters in de wetenschap dat alleen dergelijke cliché's aanspreken in de Verenigde Staten. Tot vervelens toe is Sampras afgeschilderd als de saaie burgerman (Boring Pete) die ongemerkt in de metro naast je kan staan op weg naar zijn werk. Het turbulente liefdesleven van Agassi zal Sampras inderdaad nooit kunnen overtreffen. Sweet Pete in de armen van Steffi Graf, Brooke Shields of Barbara Streisand – je ziet het niet voor je. Sampras is alleen een artiest op de tennisbaan, maar dan wel een met geniale trekken. Ook de verschillen in speelstijl met Agassi zijn markant en tegengesteld.

Agassi is de stoomwals vanaf de baseline, de trendsetter van het moderne powertennis. Sampras vertrouwt op zijn instinct en zijn unieke balgevoel, waarbij kracht en raffinement een innig verbond hebben gesloten. Zijn jumpsmash straalt een verbluffende oerkracht uit. Maar Sampras kan de bal ook teder strelen als hij een stopvolley achter het net neerlegt. Agassi streelt zelden, hij danst op de baan als Mohammed Ali met de intentie zijn tegenstander te vernietigen. Maar dan moet de inspiratie wel aanwezig zijn en Agassi heeft nu eenmaal niet het stabiele karakter van Sampras.

Twee jaar geleden vulde Agassi tijdens het WK in Hannover op een achterafbaan in het Amerikaanse Burbank zijn eigen wedstrijdformulier in. Hij veroordeelde zichzelf tot het spelen van Challengers, het voorportaal van de ATP Tour als eerste stap op weg naar eerherstel. De martelgang van zijn geliefde concurrent riep medelijden op bij Sampras, die een uitdager à la Becker miste. Dit jaar werd de twaalfvoudig grandslamkampioen meer dan ooit geprikkeld door de fenomenale triomftocht van Agassi. Een beter excuus om zich alsnog aan te melden voor het laatste WK-toernooi in Duitsland kon Sampras niet bedenken.

Drie weken geleden verzoende Sampras zich al met de gedachte dat het seizoen voor hem beëindigd was, toen hij op het toernooi in Parijs Bercy een geforceerde rentree maakte na een ernstige rugblessure. Tot ieders verrassing verscheen de Amerikaan desondanks in Hannover met de mededeling dat hij zichzelf fysiek wilde testen. Gisteren bewees Perfect Pete in de finale tegen Agassi ten overvloede dat alleen zijn unieke talent garant staat voor een machtsgreep vanuit het niets.

Van de acht deelnemers in de Hannover Messe had alleen Sampras sinds 1990 alle WK-toernooien in Duitsland meegemaakt. In stijl besloot hij het tiende en laatste ATP World Championship in Duitsland door uitgerekend ten koste van de nieuwe nummer één van de wereld zijn vijfde wereldtitel te veroveren. In de groepswedstrijd had Sampras zich nog vernederd gevoeld door Agassi, die vooraf had aangekondigd zich alleen tot de koning van het tenniscircuit uit te willen roepen als hij ook het WK zou winnen.

Gisteren was de 29-jarige Agassi echter geen schim van de speler die de ATP Tour dit jaar had geregeerd en zo eindigde de Amerikaanse klassieker net als op Wimbledon in een anti-climax. In drie sets (6-1, 7-5 en 6-4) gaf Sampras meer dan voldoende stof voor de discussie wie nu eigenlijk de ware nummer één van de wereld is. Nicolas Kiefer twijfelde na zijn afstraffing door Sampras in de halve finales (6-3 en 6-3) geen moment. ,,Het zegt voldoende dat Pete als de nummer vijf aan het WK begon, terwijl hij dit jaar slechts twaalf toernooien heeft gespeeld'', sprak de geïmponeerde Duitser. ,,Sampras behoort tot de beste tennissers van de eeuw. Als Pete niet geblesseerd was geraakt, zou hij weer moeiteloos als eerste zijn geëindigd.''

Met een zak ijs op zijn kwetsbare rug vertelde Sampras gisteren dat het dispuut over de nummer één-positie hem allang niet meer interesseert. Na zijn fraaie triomf in Hannover besluit de wereldkampioen zijn grillige seizoen als de nummer drie van de ATP-ranking achter Agassi en Kafelnikov. Maar die race heeft Sampras vorig jaar al voltooid door voor de zesde keer op rij te worden gekroond tot de beste tennisser van het seizoen en dat record zal waarschijnlijk nooit meer worden verbeterd. ,,Nadat ik me moest terugtrekken voor de US Open accepteerde ik de wetenschap dat ik de eerste plaats definitief moest prijsgeven'', zei Sampras. ,,Maar de jacht op dat record heeft me vorig jaar volledig uitgeput.''

Daarom liet Sampras de Australian Open dit jaar aan zich voorbijgaan en piekte hij pas op de grastoernooien van Queens en Wimbledon. Zijn zesde Wimbledon-titel inspireerde hem tot briljant tennis op de hardcourt-toernooien in Amerika tot hij zich met herniaverschijnselen moest afmelden voor de US Open. Zelden was Sampras zo geëmotioneerd als tijdens de persconferentie in New York, waarop hij zijn blessure toelichtte. ,,Er moet een reden zijn voor dit probleem'', sprak hij filosofisch. ,,Eens zal ik uitvinden waarom deze US Open me worden afgenomen.''

Gisteren vertelde Sampras dat hij het antwoord had gevonden. ,,Ik heb me drie maanden lang kunnen bezinnen op mijn toekomst'', zei hij. ,,Ik realiseerde me hoe belangrijk mijn gezondheid was. Ik werd gedwongen mezelf nieuwe doelen te stellen. Ik wil me louter concentreren op de grandslams en ik heb bewust de Davis Cup aan mijn programma toegevoegd. Ik vind het een uitdaging deel uit te kunnen maken van het Amerikaanse Dream Team met Agassi, Courier en Martin.''

Daarom maakt Sampras zich ook niet druk over het nieuwe rankingsysteem. In januari 2000 beginnen alle spelers op nul en worden de resultaten van dit jaar niet langer meegewogen. De `Race naar Lissabon', waar het WK volgend jaar wordt gehouden, staat nu dus tevens in het teken van het gevecht om de eerste plaats op de wereldranglijst. ,,Ik ben langer de nummer één geweest dan wie ook'', stelde Sampras. ,,Agassi heeft een superjaar achter de rug. Ik beschouw hem na het winnen van Roland Garros en de US Open als de terechte nummer één.''

En met een minzaam lachje: ,,Maar ik denk dat ik hem vandaag wel een boodschap heb meegegeven.'' Die boodschap had Agassi maar al te goed begrepen. Drie keer speelde hij dit jaar een finale tegen zijn grote rivaal en drie keer was Sampras duidelijk de sterkste. Agassi zal vermoedelijk het benauwende gevoel bekruipen dat hij, zoals Kiefer suggereerde, slechts bij de gratie van de langdurige afwezigheid van Sampras de tennistroon had kunnen bestijgen. Diep ontgoocheld zakte de nieuwe liefde van Steffi Graf in zijn stoel na een finale die Sampras vergenoegd aan de executie op Wimbledon deed denken.

Agassi had afgelopen week nog geen tekenen van verzwakking getoond, hoewel hij in de halve eindstrijd tegen Yevgeni Kafelnikov een 5-2 achterstand in de tweede set moest repareren. Gisteren kwam de flamboyante Amerikaan geen moment in zijn ritme. Nadat hij in de eerste set werd opgerold, verspeelde Agassi een 4-1 voorsprong in de tweede set, waarna Sampras alleen nog op 2-1 in het derde bedrijf een breakpoint weg moest werken.

,,Het doet pijn dat ik uitgerekend in de finale van het WK zo slecht heb gespeeld'', prevelde Agassi. ,,Ik ben trots op wat ik dit jaar heb bereikt. Maar Sampras heeft wederom bewezen dat hij op het juiste moment kan pieken. Je moet hem nooit afschrijven, zelfs niet na een pauze van drie maanden.''

    • Robèrt Misset