Minder bange kinderen voor de tv

Vorige week ging het NICAM van start. Het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media. Een gesprek met directeur Wim Bekkers over de schadelijke invloed van tv op kinderen. ,,Ja, óók Tom and Jerry.''

Wat is het NICAM?

,,Het NICAM gaat vaststellen hoeveel geweld en seks er in tv-programma's, videofilms en computerspelletjes voorkomt.''

Waarom is dat nodig?

,,Om beter om te kunnen gaan met de impact van televisie op kinderen. Tv is niet onschuldig, zo weten we inmiddels uit onderzoek. Kinderen kunnen er angstig van worden en agressiever. Daar moet je als samenleving iets mee doen.''

Het NICAM is een clubje fatsoensrakkers?

,,Nee. We gaan niet op de preekstoel staan vertellen wat wel en niet mag; de ouders beslissen zélf of ze hun kinderen ergens aan willen blootstellen. Wij vertellen alleen wat er in programma's en computerspelletjes gebeurt. Net als je in de supermarkt soms op het pak kijkt wat voor ingrediënten erin zitten en besluit een product al dan niet te kopen.''

Dat is nogal een klus.

,,We zijn bij het NICAM met zijn vieren. Dat lijkt weinig, maar we kunnen uitgebreid beschikken over externe adviseurs. Zo is er een adviesraad en gaan we samenwerken met wetenschappers en met deskundigen uit de AV-branche. Verder komt er een klachtenbureau en een kennis- en informatiecentrum. Wij verzorgen de coördinatie en gaan trainingen geven aan de brancheleden. Ons budget is ongeveer 1,6 miljoen.''

Waarom moet het NICAM nú ineens?

,,U kunt beter vragen waarom nu pás? Voor film bestaat al heel lang een filmkeuring. Dan is het logisch dat de rest van de audiovisuele sector volgt. Bovendien is het aanbod van tv, video en computerspelletjes de afgelopen tien jaar meer dan verdrievoudigd. Brussel wil dat haar lidstaten daar een antwoord op formuleren. Ook Nederland moet daaraan gehoor geven.''

Dus u zit straks de hele dag voor de tv programma's te beoordelen?

,,Nee, het NICAM gaat niet zelf beoordelen. Wij stellen alleen criteria vast.''

Geweld en seks.

,,Geweld is het belangrijkste. Of het incidenteel of structureel voorkomt in een programma. En of het al dan niet uit zelfverdediging wordt gebruikt, of geen enkel doel dient. Maar ook bloot is een issue; en drugsgebruik. En seks dus. Of het toespelingen betreft of expliciet in beeld is. Dat soort vragen ontwikkelen we.''

Maar hoe weet de consument dan of een spelletje of programma geschikt is voor zijn kind?

,,We weten nog noet precies hoe we dat gaan vormgeven. Misschien gaan we met symbolen werken in het programmablad of op de verpakking van een spel: een geweertje voor geweld bijvoorbeeld; of een doodskop voor moord. Je kan ook denken aan een kleurenindeling: van rood als het heel heftig is, naar blauw. Misschien adviseren we ouders om bij bepaalde programma's met hun kinderen mee te kijken.''

En wie gaat al die etiketjes straks vaststellen en opplakken?

,,De branche zelf. Wij geloven in zelfregulering.''

U verwacht van bedrijven als Veronica en Nintendo dat ze gaan bepalen wat geschikt is voor kinderen?

,,Wij hopen op een bewustwording binnen de branche. Wat we eigenlijk zeggen is: laat nou potverdorie eens zien dat je je eigen verantwoordelijkheid kan nemen. Ik denk dat omroepen en bedrijven daar wel gevoelig voor zijn.''

Geweld verkoopt. Minder geweld is minder winst.

,,Natuurlijk gaat het vaak om kijkcijfers. Maar ik bespeur dat de branche meer verantwoordelijkheid wil nemen dan tot nu toe is gebeurd.''

Maar, wie controleert dan of dat ook echt gebeurt?

,,Ze controleren elkaar. Iedereen kijkt met elkaar mee. Bovendien wordt na twee jaar door de overheid geëvalueerd. Als er dan niet voldoende gebeurd is, gaat zíj bepalen wat wel of niet mag. Dat wil natuurlijk niemand.''

Maar wat doet u als een bedrijf of omroep weigert mee te werken?

,,Een partij die niet mee wil werken wordt nadrukkelijk door het Ministerie van Justitie in de gaten gehouden. Maar ik denk dat het overgrote deel van de bedrijfstak juist graag wil meewerken. Dan krijg je namelijk een keurmerk. En dat bevordert je imago. Overigens hebben de publieke en commerciële omroepen, de film en videobranche en de distributeurs van computerspelletjes al toegezegd.''

Welke programmagenres gaat u als eerste classificeren?

,,Fictie. Dus speelfilms, tv-films en series. Uit onderzoek blijkt dat ouders dat het liefste willen.''

Momenteel worden speelfilms beoordeeld door de Filmkeuring. Gaat u hun werk dunnetjes overdoen?

,,Nee. Wij komen in de plaats van de Filmkeuring. Overigens hopen we dat een deel van het personeel van de Filmkeuring zich bij ons aansluit na hun opheffing. Volgende week gaan we daarover praten.''

Welke genres willen ouders verder laten bekijken?

,,Amerikaanse politieseries en reality, maar ook nieuws en actualiteiten. Dat laatste verbaasde me. Zelf vind ik namelijk dat je de nieuwsfunctie van de media niet mag aantasten. Ook naaktheid werd genoemd. En tekenfilms.''

Tekenfilms?

,,Ja, ook Tom and Jerry. Ach, ik kan me daar ook wel iets bij voorstellen. Er wordt me daarin toch op losgeslagen!''

Ouders willen ook graag dat u Internet gaat classificeren. Omdat ze vaak niet weten wat hun kinderen daar uitspoken.

,,Internet heeft op dit moment minder prioriteit. We weten nog te weinig van Internetgebruik onder kinderen. Van televisie daarentegen, weten we al dat iedereen kijkt. Dus richten we ons daar het eerst op.''

    • Japke-d. Bouma