Kohl en CDU in het nauw door affaire

Oud-bondskanselier Helmut Kohl en zijn partij, de CDU, zijn in het nauw geraakt nadat aan het licht is gekomen dat de CDU onder Kohls leiding een zwarte boekhouding heeft gevoerd.

Op tien rekeningen van de CDU zouden miljoenen aan smeergelden terecht zijn gekomen, die werden doorgesluisd naar lokale partij-afdelingen. CDU-parlementariër Heiner Geissler, voormalig partij-secretaris, heeft gisteren het bestaan van de zwarte rekeningen bevestigd. Al deze rekeningen werden gevoerd onder de verantwoordelijkheid van toenmalig partijvoorzitter Helmut Kohl en de toenmalige penningmeester Walther Leisler Kiep, aldus Geissler. De CDU-parlementariër zegt er destijds tevergeefs op aangedrongen te hebben een eind te maken aan deze praktijken.

Op de rekeningen zou voor één miljoen aan smeergelden terecht zijn gekomen die begin jaren negentig zijn betaald bij de levering van tanks aan Saoedi-Arabië. Ook zou via de rekeningen 11 tot 13,5 miljoen Mark naar de CDU zijn getransporteerd, die het Franse olieconcern Elf Aquitaine zou hebben betaald. In totaal zou Elf Aquitaine 80 miljoen aan smeergelden hebben verstrekt, omdat het na de Wende in Oost-Duitsland de raffinaderij Leuna tegen aantrekkelijke voorwaarden kon overnemen. Met de aankoop was een bedrag van 4,8 miljard mark gemoeid. In ruil daarvoor kreeg Elf 1,4 miljard aan subsidies en de Oost-Duitse benzinepompketen Minol.

Geissler bevestigt met zijn uitlatingen eerdere onthullingen van de Süddeutsche Zeitung dat ten tijde van Kohls partijvoorzitterschap in de CDU een netwerk van zwarte rekeningen was ontstaan waarmee partij-afdelingen werden betaald. De krant baseert zich onder meer op informatie van de officier van Justitie in Augsburg. Daaruit zou blijken dat de wapenhandelaar Karl-Heinz Schreiber één miljoen mark aan smeergeld heeft betaald aan de toenmalige CDU-penningmeester Walther Leisler Kiep, die het geld op één van de zwarte rekeningen zette. De rekeningen werden beheerd door een trustee.

Justitie in Augsburg werkt al sinds 1995 aan de smeergeld-affaire rondom de levering van 36 tanks van het type Fuchs aan Saoedi-Arabië. Met de order was een half miljard mark gemoeid; bijna de helft, 220 miljoen mark, ging daarbij op aan smeergelden. Het schandaal begon met onderzoek naar de wapenhandelaar Schreiber, een vriend van de vroegere minister-president van Beieren (CSU) Franz-Jozef Strauss. Maar uit de provinciale rel is een landelijke affaire gegroeid toen aan het licht kwam dat smeergelden naar de CDU werden doorgesluisd. SPD en Groenen willen dat parlementair onderzoek wordt ingesteld.

De CDU raakt steeds meer in het defensief omdat vrijwel dagelijks nieuwe details aan het licht komen. Eerder deze week reageerde Helmut Kohl, nu CDU-afgevaardigde, tijdens het begrotingsdebat in de Bondsdag buitengewoon emotioneel toen SPD-fractievoorzitter Peter Struck zinspeelde op de affaire. Kohl eiste dat Struck onmiddellijk een onderzoekscommissie zou instellen, zodat hij nog voor Kerstmis kon worden gehoord om zijn goede naam te zuiveren. Het is echter onzeker of de commissie nog dit jaar wordt ingesteld, omdat Struck nog meer informatie wilde verzamelen.

In de CDU is ergernis ontstaan over het optreden van Kohl, die op de televisie een ,,verschrikkelijke indruk'' maakte. Volgens CDU-parlementariërs was het beter geweest als vice-voorzitter Volker Rühe in zijn speech over de begroting de verwijten van de hand had gewezen. Rühe verving partijvoorzitter Wolfgang Schäuble die eerder deze week tijdens een persconferentie over de smeergeld-affaire onwel werd en naar het ziekenhuis werd gebracht. Schäuble bleek galstenen te hebben; hij heeft het ziekenhuis inmiddels verlaten.

    • Michèle de Waard