HERSENOPERATIE NUTTIG BIJ ERNSTIGE VORM VAN ZIEKTE VAN PARKINSON

Voor parkinsonpatiënten die ernstig ziek zijn is een hersenoperatie waarbij het hersengebied globus pallidum wordt uitgeschakeld vaak zinvol. Hun klachten verminderen daardoor aanzienlijk. Wel treden bij bijna de helft van de geopereerde patiënten bijwerkingen zoals lichamelijke instabiliteit en hallucinaties op, die in sommige gevallen ernstig en blijvend zijn. Dat blijkt uit een Nederlands onderzoek waaraan diverse ziekenhuizen, onder meer in Groningen en Amsterdam, hebben meegewerkt. (The Lancet, 13 nov)

Parkinsonpatiënten die al geruime tijd aan de ziekte lijden reageren vaak niet goed meer op hun medicijnen. Ze vertonen dan fluctuaties tussen een sterke beweeglijkheid (de on-fase, als de medicijnen effect hebben) en de typische Parkinsonverschijnselen als een verminderde mimiek en het traag en schuifelend lopen (de off-fase). Om te weten of een hersenoperatie in zo'n geval verbetering brengt, onderzocht de Nederlandse groep neurologen en neurochirurgen 37 patiënten die ondanks hun medicatie ernstige ziekteverschijnselen houden. Die werden door loting ingedeeld in een groep die binnen een maand werd geopereerd en daarnaast medicijnen kreeg, en een groep die uitsluitend medicijnen kreeg. De operatie geschiedde onder plaatselijke verdoving.

Een halfjaar nadien werd bij alle patiënten vastgesteld in welke mate ze klachten hadden in de on-fase (vlak nadat ze de medicijnen hadden ingenomen) en in de off-fase (nadat ze twaalf uur geen medicatie hadden gebruikt). In het halfjaar waren de geopereerde patiënten 30% verbeterd. De niet-geopereerde patiënten waren in die tijd 8% achteruit gegaan. In de on-fase verbeterden de onwillekeurige bewegingen met 50%, en werd de pijn minder. In de controlegroep bleven de klachten gelijk.

Ondanks de positieve resultaten van de studie, zijn de onderzoekers zelf terughoudend in hun conclusies. Weliswaar is de eenzijdige pallidotomie een effectieve behandeling voor patiënten die weinig baat meer hebben bij medicatie, maar de bijwerkingen kunnen ernstig zijn. Bovendien zijn er recent gunstige resultaten gepubliceerd van een andere behandeling: hoogfrequente elektrische stimulatie met een soort pacemaker in de subthalamus. De resultaten van een vergelijkend onderzoek tussen beide behandelmethoden moeten worden afgewacht.

    • Mariël Croon