`Film jazz'

Het afgelopen weekeinde speelde hij nog live in Birdland in Manhattan en vanavond op Nederland 1. Voor eenieder die dertig dollar neertelde gaf de in de New Yorkse uitgaansgids Time Out als ,,trumpet wunderkind'' aanbevolen 25-jarige trompettist Nicholas Payton twee beschaafde shows per avond.

Hoe anders, mooi rokerig, broeierig en swingend jazz óók kan zijn, toont de film Kansas City van Robert Altman. Daarin is Payton één van de talentrijke hedendaagse jazz-muzikanten – zoals ook Cyrus Chestnut en Joshua Redman – die de rollen spelen van hun muzikale grootouders Count Basie, Lester Young, Coleman Hawkins en Ben Webster in de jaren dertig.

In die tijd was Kansas het centrum van buitengewoon virtuose jazz-muziek die sterk op de acht en twaalf maten tellende bluesschema's leunde. Met vooral veel saxofonisten in clubs met prachtige namen als Cherry Blossom, Fairyland Park en vooral de Sunset Crystal Palace waar blazers als Webster en Hawkins tot het ochtendgloren probeerden elkaar onder de tafel te blazen. Jazz battles, noemden ze dat.

Altmans speelfilm is al tien minuten onderweg als de kijker voor het eerst getrakteerd wordt op een nummer. Jesse Davis (alt) en James Carter (tenor) soleren in Moten Swing. Een van de vele composities van bandleider Bennie Moten. Hij leidde tot zijn dood in 1935 menige band in Kansas City. Zijn opvolger heette Count Basie.

In de film zien we ook al een kleine Charlie Parker rondscharrelen. Hij werd in 1920 geboren in Kansas City waar hij op vijftienjarige leeftijd school verliet om professioneel muzikant te worden. Hij speelde zich in twintig jaar dood en stierf als de beroemdste altsaxfonist van de wereld.

Kansas City werd door Altman ,,film jazz'' genoemd: een simpel plot moest de acteurs de ruimte laten. Het verhaal is inderdaad niet bijster boeiend. Al heel snel wil je eigenlijk alleen nog maar dat de acteurs hun mond houden en niet steeds door de prachtige muziek heen praten. De beelden zijn overigens fraai, het decor ontroerend authentiek. Om echt te genieten is het misschien het beste het geluid af te zetten en de gelijknamige soundtrack op cd te draaien.

Kansas City (Robert Altman, 1996, VS), zaterdag, Ned.1, 23.26-1.11u.

    • Marcel Haenen