EEN VOORZITTER TUSSEN TWEE VUREN

De Algemene Vergadering Betaald Voetbal stemt maandag over de herverkiezing van Henk Kesler als voorzitter van de profsectie. Eén agendapunt eerder moet de jurist uit Enschede het nieuwe beleidsplan 2000-2003 verdedigen. De positie van bondscoach Frank Rijkaard komt niet aan de orde.

Aanvankelijk werd zijn terugkeer in het bestuur betaald voetbal zelfs als ongewenst ervaren. De clubs vonden drie jaar geleden dat Henk Kesler en ook Gerard Bouwer de consequenties moesten aanvaarden van het echec met Sport7. Uiteindelijk werd beiden toch een zetel gegund in het college. Kesler ontpopte zich als een neutraal bestuurder in het voetbalkabinet dat de periode moest overbruggen tot de nieuwe Eredivisie NV (ENV) operationeel zou worden.

Formateur Gaston Sporre zocht in de politiek en het bedrijfsleven naar een voorzitter, maar niemand wilde zich lenen voor deze tijdelijke klus. Vervolgens kreeg Kesler de voorzittershamer in handen gedrukt. Onder zijn bewind werd zoveel mogelijk in harmonie gewerkt en is de dreiging van een afsplitsing van eredivisieclubs vooralsnog geweken.

Heeft u de aanwezigheid van de Eredivisie NV de afgelopen `regeerperiode' niet als belemmerend ervaren?

Kesler: ,,Nee, het was juist een doelstelling om de dialoog met de ENV op gang te brengen. We wilden met dit bestuur beleid voeren en geen oorlog maken. In die tweeëneenhalf jaar heb ik één keer een echte aanvaring gehad. Dat kwam door een meningsverschil op het gebied van veiligheidszaken. Maar dit ging om een detail. Binnen het bestuur hebben we altijd met een open mind over elkaars standpunten kunnen discussiëren. Ook Van Praag en Van Raaij (de vertegenwoordigers van de ENV in het sectiebestuur, red.) zijn weleens kritisch geweest over de ENV.''

Hoe ervaart u de kritiek die Van den Herik op het beleidsplan heeft geleverd? De Feyenoordvoorzitter, die niet in het sectiebestuur mocht, vindt dat de KNVB meer taken moet afstaan aan de ENV.

,,In tegenstelling tot anderen ben ik niet geschrokken van zijn betoog. Ik vind ook niet dat hij voor zijn beurt heeft gesproken. Als commissaris van de ENV staat het hem vrij zijn standpunt op deze wijze voor het voetlicht te brengen. Op een aantal punten ben ik het niet eens met Van den Herik. Hij gaat ervan uit dat we een business-unit betaald voetbal in het leven roepen, maar die is er al zes jaar. Binnen het bestuur bestaat geen verdeeldheid over de taakverdeling tussen de KNVB en de ENV.

,,Laat hij maar eens zeggen welke zaken de bond dan moet afstoten. Op dit moment beperken we ons al tot het organiseren van de competitie, het Nederlands elftal, tuchtzaken en scheidsrechters. En de zakelijke verantwoordelijkheid op gebied van marketing en merchandising ligt al bij de ENV. In de komende drie jaar zullen we andere accenten moeten leggen. Wie gaat het meeste doen? Wie zorgt voor de uitvoerende taken?

,,We kunnen leven met de aanwezigheid van een accountmanager op de burelen in Zeist die het rechtstreekse aanspreekpunt vormt namens de ENV. Dan zijn de lijnen wat korter en kan er geen miscommunicatie ontstaan. Dat gebeurde bijvoorbeeld wel bij de vaststelling van AZ-PSV. Ik zat in Genève toen PSV die wedstrijd wilde verschuiven. Ik ben nog nooit zo raar aangekeken, want elk uur veranderde weer iets. Er is behoefte aan duidelijkheid.''

U heeft de afgelopen jaren veel energie, geld en tijd verloren aan zaken die niets hebben opgeleverd. Zoals de invoering van de persoonsgebonden clubcard en het bedrijfstakonderzoek.

,,De clubcard was niet primair onze keus. We hadden met de politiek afgesproken dat we ermee zouden experimenteren en dat hebben we gedaan. Uiteindelijk is maatwerk per club de meest aanvaardbare oplossing gebleken. Ik ben blij dat de politiek ook tot de conclusie is gekomen dat bij hen op dit gebied sprake was van voortschrijdend inzicht.''

Het bedrijfstakonderzoek heeft niets opgeleverd. De amateurs willen immers niet meewerken aan de invoering van een Topklasse.

,,Daar ben ik het niet mee eens. Het bedrijfstakonderzoek heeft juist veel opgeleverd. De kansen en mogelijkheden van elke betaald voetbalorganisatie zijn doorgelicht en in kaart gebracht. Alleen de reorganisatie van de competities is uitgebleven. Daar zijn de geesten nog niet rijp voor. Ik vind dat de structuur van de KNVB aan een heroriëntatie toe is. Het betaald voetbal werkt inmiddels met een omzet van een half miljard gulden. Dan is de verenigingsstructuur wel een handicap.

,,Laten we in de eerste jaren van de komende eeuw een organisatiedeskundige loslaten op de KNVB. De huidige bondsvergadering, waarin het betaalde voetbal en de amateurs evenredig zijn vertegenwoordigd, is achterhaald qua verdeling van zetels en besluitvorming. Wij kunnen nu bijvoorbeeld geen rechtstreekse uitzendingen van wedstrijden op zondagmiddag toestaan omdat de amateurs die vanwege hun kantine-omzet tegenhouden.''

Zijn er geen andere methoden om die beslissing te forceren? Als Canal+ op zondagmiddag mag uitzenden, zou dat rust brengen in het competitieschema.

,,Het betaald voetbal zou zich in het uiterste geval kunnen afsplitsen. Dan praat je over een revolutie, die leidt tot een herhaling van de gebeurtenissen halverwege de jaren vijftig toen tijdelijk een wilde bond bestond. Ik voel meer voor de weg der geleidelijkheid, want je weet niet wat je weggooit. Maar men moet beseffen dat dingen veranderen door de toenemende macht van de media. We moeten ook rekening houden met de gevolgen van live-voetbal op de buis als gelijktijdig competitiewedstrijden worden gespeeld.''

In het beleidsplan is geen duidelijke visie ontwikkeld.

,,Ik kan daar chagrijnig en kribbig over worden. Het is inderdaad niet revolutionair, maar op onderdelen steekt het bestuur wel degelijk zijn nek uit. Zo wordt met de sectie amateurvoetbal de discussie gestart over de herstructurering van het jeugdvoetbal en de competitievormen. Er moet ruimte komen voor voetbalorganisaties die nieuwe rechtsvormen willen hanteren. Het beleidsplan geeft een richting aan. Het plan zou een toekomstvisie ontberen. Na 25 jaar leert de ervaring mij dat in het betaalde voetbal geen enkele toekomstvisie langer dan drie jaar stand houdt.''

Het moet jullie toch grote zorgen baren dat de kwaliteit van het Nederlandse clubvoetbal achteruit holt?

,,Je kunt wel somber zijn, maar ik denk dat we alleen te maken hebben met een moeizaam seizoen. Met iets meer geluk was PSV een ronde verder gekomen in de Champions League. Bayer Leverkusen en Borussia Dortmund werden ook uitgeschakeld. Net zo goed als Arsenal en AC Milan. Moet je dan stellen dat die clubs niet meer behoren tot de Europese top? Het is wel zorgelijk dat we minder punten halen voor de UEFA-ranking waardoor we na volgend seizoen mogelijk niet zoveel deelnemers als nu kunnen inschrijven. Dat zou een symptoom kunnen zijn waaruit blijkt dat we achteruit gaan.''

Hoe kan het Nederlandse voetbal voorkomen dat het nog verder achter raakt op de Europese top?

,,Het is vooral een financiële kwestie. Voetballers worden in het buitenland beter betaald. We proberen bij de UEFA een andere verdeling van tv-gelden in de Champions League te bewerkstelligen. Dat gebeurt nu naar rato van het aantal kijkers. Daardoor worden de clubs uit de kleine landen benadeeld. Voorts hebben wij het initiatief genomen voor een Europees licentiesysteem. Dat moet concurrentievervalsing tegengaan. Het kan niet zo zijn dat Real Madrid met vijfhonderd miljoen gulden schuld gewoon meedoet.''

Bent u bereid uw bestuurlijke lot te verbinden aan het beleidsplan? U wilt natuurlijk tijdens Euro 2000 wel als sectiebestuurder meemaken.

,,Alleen als de clubs het plan in de prullenbak gooien, wil ik me op mijn positie beraden. Het EK woon ik toch wel bij als lid van de organisatiecommissie.''

In Nederland denken de topclubs dat ze meer kunnen verdienen door de tv-rechten zelf uit te baten.

,,De verdeling van de tv-gelden is eigenlijk een zaak van de ENV. Maar ik vind dat het sectiebestuur het voortouw moet nemen om te komen tot een rechtvaardige verdeelsleutel. Er moet wel sprake blijven van een sterke competitie. Wat heeft Frank Kales (directeur Ajax, red.) aan veertig of vijftig miljoen gulden van Fox als hij straks alleen op het veld staat? Als Feyenoord ook zo'n bedrag kan krijgen, PSV 20 miljoen en Vitesse 10 miljoen ligt het totaalbedrag veel hoger ligt dan nu. In dat geval zou je moeten streven naar een eerlijke verdeling. De rechten liggen nog tot 2002 vast. Toch vind ik dat we nu al moeten overleggen. Overigens gaan we er wel steeds vanuit dat de clubs over de rechten van de thuiswedstrijden beschikken, maar het Hof in Den Haag moet zich er nog over uitspreken.''

Het bestuur betaald voetbal slankt af van zeven naar vijf leden. De Centrale Spelersraad (CSR) claimt desondanks ook een zetel.

,,Daar zijn drie jaar geleden tijdens de formatie informele afspraken over gemaakt. Strikt formeel is echter geen basis voor die claim, want de spelers hebben hun zetel opgegeven voor advies- en instemmingsrecht. Volgens de planning gaat het bestuur betaald voetbal over anderhalf jaar als een Raad van Toezicht functioneren zonder clubgebonden bestuurders. Zij moeten eruit stappen als de tijd rijp is. Het professionele apparaat in Zeist krijgt meer verantwoordelijkheden en zal een kwaliteitsverbetering moeten ondergaan.''

Blijft het bestuur bondscoach Frank Rijkaard onvoorwaardelijk steunen nu de resultaten van het Nederlands elftal te wensen overlaten?

,,Er is geen enkele aanleiding om vlak voor de finish de paarden te verwisselen. Het zou een slechte zaak zijn voor het Nederlandse voetbal en vreemd overkomen bij de spelers. De saamhorigheid binnen Oranje is momenteel groot, waarom zouden we die ondermijnen door Rijkaard weg te sturen? Zelfs als we Cruijff of Van Gaal aanstellen wordt dat niet begrepen. Rijkaard communiceert prima met de spelers, hij heeft als ex-topspeler geen gebrek aan ervaring. We moeten hem beoordelen op het EK. De oefenpotjes zijn volstrekt niet maatgevend. Stel dat we volgend jaar ook nog van Duitsland verliezen. Dat kan toch gebeuren? We moeten tijdens Euro 2000 rekenen op het thuisvoordeel in de wetenschap dat Nederlanders redelijk goede toernooivoetballers zijn.''

    • Erik Oudshoorn