BRULLEND GELUID VAN STRAALMOTOREN KAN FORS OMLAAG

Een rondgang langs producenten van straalmotoren leert dat het geluidsniveau van vliegtuigen in 2002 of 2003 met 8 tot 10 decibel omlaag kan. (Flight International, 26 okt.) Eenvoudig is dit niet, want er is nog veel onduidelijk over hoe het geluid in een straalmotor precies ontstaat. Een belangrijke bron van geluid is de lucht die door de grote fan aan de voorzijde van de motor naar achteren wordt geblazen en vervolgens de stators passeert. In de huidige motoren zijn dit simpele, bijna tweedimensionele vlakken. Analyses met behulp van computational fluid dynamics hebben aangetoond dat de stators een pijlstelling moeten hebben. Dan gaat de geluidsproductie fors omlaag.

De bekleding van de binnenkant van de inlaat van de motor is ook grondig bestudeerd. Gebleken is dat de naden tussen de platen van de bekleding een belangrijke bron van geluid zijn. Hoe meer naden, hoe meer geluid. Verder heeft de richting van de naden invloed op de geluidsproductie. Al met al is een reductie van 35 procent bereikt, terwijl 50 procent haalbaar lijkt.

Een belangrijke bron van geluid is het snelheids- en temperatuurverschil tussen de door de motor uitgeblazen lucht en de omringende lucht. Vooral bij de gassen die door de verbrandingskamers en de turbine worden uitgespuwd is dit verschil groot. (De lucht die door de fan wordt uitgeblazen veroorzaakt minder geluid.) De geluidsproductie kan hierbij met ruim de helft worden teruggebracht door de juiste vorm te kiezen voor de uitlaat. Dit moet niet een recht afgesneden pijp zijn, zoals nu gebruikelijk is. De rand van de uitlaat moet gekarteld zijn. Deze innovatie heeft als bijkomend voordeel, dat hij gemakkelijk is toe te passen op bestaande motoren.

    • Jan van den Berg