Russische media: Jeltsins ziekte wellicht politiek

Voor de tiende keer sinds zijn herverkiezing in 1996 als president van Rusland is Boris Jeltsin gisteren door ziekte geveld. De ondertekening van een omstreden unieverdrag tussen Rusland en Wit-Rusland, gepland voor vandaag in het Kremlin, is voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Het 68-jarige staatshoofd, dat vorige maand nog met griep op bed lag, zou nu ,,een virusinfectie in combinatie met een acute bronchitis'' hebben opgelopen. ,,Niets ernstigs'', verzekerde de adjunct-chef van de presidentiële staf, Igor Sjabdoerasoelov. Jeltsin had zich bij zijn artsen vervoegd, en was na onderzoek weer naar huis gestuurd. Hij verblijft nu in zijn residentie in Gorki, ten westen van Moskou.

Op het avondnieuws ontkende de Kremlin-woordvoerder Sjabdoerasoelov dat Jeltsin zijn ziekte veinst, als slinkse truc om onder het unieverdrag uit te komen. De nieuwslezer was niet overtuigd en noemde het ,,waarschijnlijk een politieke ziekte''. Hij en vele andere sceptici wijzen op de suspecte timing: na een belangrijke bespreking met premier Vladimir Poetin over de oorlog in Tsjetsjenië, en nog net op tijd om de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko te berichten dat hij beter thuis in Minsk kan blijven.

Het Kremlin maakt al drie jaar geen haast met de eenwording tussen Moskou en Minsk. Onder communisten en Sovjet-nostalgici is de hereniging van de twee broedervolken onder één vlag een diep gekoesterde droom. Hun idool is de autocratische heerser Loekasjenko, die openlijk het herstel van de Sovjet-Unie nastreeft. Als demogoog en bemoeial is de Wit-Russische president ook op het Russische toneel een factor van belang. Uitstel van de unie, die voorziet in de schepping van een supranationale raad van beide presidenten, premiers en parlementsvoorzitters, is ,,een klap in zijn gezicht'', aldus de Vintsoek Viachorka van de vervolgde Wit-Russiche oppositie.

Ook het Kremlin kan baat hebben bij de vorming van een overkoepelend staatsorgaan, bijvoorbeeld om Jeltsin als Unie-president aan de macht te houden nadat zijn tweede ambtstermijn is verstreken. Maar daar is geen haast bij, zo speculeren de Russische media, en het is beter te wachten tot na de Doema-verkiezingen van 19 december. Kremlin-official Sjabdoerasoelov gaf toe dat het verdrag nu niet meer door de zittende (linkse) Doema kan worden geratificeerd.

De Nezavisimaja Gazeta van vanmorgen gaat ervan uit dat ,,de presidentiële verkoudheid een politieke kwaal'' is. Toch zijn er ook nuchtere analisten die wijzen op de zwakke gezondheid van Jeltsin. Na zijn hartoperatie drie jaar geleden heeft hij onder meer last gehad van longontsteking, een bloedende maagzweer en instabiele bloeddruk. Jeltsin verblijft in zijn residentie Gorki-9 even ten westen van Moskou. Volgens premier Poetin is hij slechts schor. Het Kremlin verwacht dat hij een tot twee weken rust nodig heeft.

    • Frank Westerman