Vilt, metaalzijde en siliconen

Materialen voor kledingvezels worden continu ontwikkeld en getest. We danken er fleece aan en thermisch ondergoed of onderbroeken die bacterievorming tegengaan. Maar ook in de modewereld wordt geëxperimenteerd met nieuwe en vooral verrasende materialen.

We naderen het jaar 2000 en de huidige mode heeft nog altijd niets weg van de spacekostuums die ons al die jaren werden voorspeld in science fictionfilms, -boeken en strips. Langzamerhand beginnen de gebruikte materialen echter wel steeds `futuristischer' te worden. Twee Nederlandse ontwerpers, Claudy Jongstra en Aico Dinkla, oogsten vooral in het buitenland succes met hun stoffen die het oude en vertrouwde met combineren met hi-tech.

Claudy Jongstra (36) van Nót tom dick & harry heeft een eigen productiebedrijf waar haar ontwerpen en stoffen worden vervaardigd in samenwerking met ongeveer vijf medewerkers en even zo veel familieleden. Rond het bedrijf in Friesland loopt een eigen kudde rond van een dertigtal schapen van weinig voorkomende rassen, bijvoorbeeld Drentse heide- en rastaschapen. Zij verschaffen haar de grondstof verschaffen waarmee ze werkt: wol.

De ontwerpster die afstudeerde aan de Utrechtse mode-academie is zich gaan toeleggen op vilt. Dit materiaal combineert ze met kamelen-, geiten- en zelfs mensenhaar, met natuurlijke grondstoffen als linnen en rubber, kunststoffen als fiberglas en bijvoorbeeld het recent ontwikkelde `metaalzijde'. De ongewone en vooral ook mooie stof die daaruit voortkomt heeft harige uitsteeksels en toont grillige motieven. Jongstra gebruikt het voor kleding en interieurtoepassingen als gordijnen, zittingen en vloerkleden.

Ontwerpers Donna Karan en Galliano en Van der Slobbe betrokken haar exclusieve stoffen, evenals de kostuumontwerpers van Star Wars. In Londen, New York, Japan en Italië hangt haar werk in toonaangevende winkels. Op dit moment is ze met fotograaf Marcel van der Vlugt bezig aan de tentoonstelling, Playground, die volgend jaar in musea te bezichtigen moet zijn.

Jongstra begon naar eigen zeggen met vilt, toen dit materiaal nog een `heel oubollig imago' had en ze het ,,alleen kende van theemutsen en priklappen''. Inmiddels is ze alweer vijf jaar bezig met zoals ze dat zelf noemt `beeldhouwen met stof', en vilt is in de modewereld algemeen geaccepteerd geraakt. Juist de combinatie van ruwe grondstoffen - ,,de koeienstront zit er soms nog in'' - met modernere materialen, is volgens haar het vernieuwende van haar werk.

Vooral in Nederland moest de koper aan haar werk wennen, zegt ze in haar atelier in een smal steegje in de Amsterdamse binnenstad. ,,Zeker in het begin was het moeilijk verkopen. Hier laten ze zich leiden door bekende merken.'' Daarbij, zegt ze, vindt de Nederlandse consument de prijzen te hoog. Sjaals doen ongeveer duizend gulden, jassen viereneenhalfduizend gulden. Haar werk wordt in het buitenland wel goed verkocht, ,,Omdat ze daar vooruitstrevender zijn en niet zo op geld kijken.''

Ook Aico Dinkla (25), die in 1997 afstudeerde aan de modeschool Montaigne, merkte dat. Sinds '94 is hij bezig met zijn eigen kledinglijn. Zijn kleding, prijsklasse driehonderd tot een paar duizend gulden, doet het vooral goed in de Londense kunstscene. Zijn ontwerpen waren te zien in bladen als de Elle, het Engelse I-D en de Australische Marie-Claire en in videoclips.

Tweedehands kleding vormt de basis voor Dinkla's ontwerpen, soms felgekleurd en veelal met roesjes, kant en andere versiersels. Trouwjurken, onderjurken en plooirokken worden verknipt, verscheurd, binnenste buiten gekeerd en soms zelfs deels verbrand, waarna de ontwerper ze opnieuw moduleert tot verrassende vormen. Hij brengt vervolgens siliconen op die hij heeft vermengd met metaal of glitters. De toch soepele kleding heeft iets verweerds, roestigs, mede dankzij de afwerking die met opzet niet erg netjes is. Maar door de glanzende metalen en siliconen heeft hebben zijn ontwerpen ook weer iets `cleans', zelfs een technologische uitstraling. Dinkla: ,,Ik maak nieuwe kleding uit ouderwetse truttigheid. Heel vieze omajurkjes tover ik om tot elegante cocktailjurkjes.'' Hoewel zijn kleding wordt omschreven als toonaangevend verkoopt Dinkla nog niet goed. Hij zegt wars te zijn van commercie, dat voor hem synoniem is aan concessies doen. ,,En ik zou het niet leuk vinden als iederéén in mijn kleding zou lopen.''

Claudy Jongstra, Nót tom dick & harry.Verkoopadressen Nederland: Frozen Fountain. Met tot aan het eind van dit jaar een overzichtstentoonstelling van Jongstra's werk. Prinsengracht 629, Amsterdam. 020-6229375.

Designers Haute Couture, Palestrinastraat 1, Amsterdam. 020 6791205

Kiki Niesten. Stokstraat 32, Maastricht. 043-3216432.

The gallery Mourmans, Keizer Karelplein 8, Maastricht. 043 3260477.

Verkoopadressen buiten Nederland: Londen, Engeland: Egg Gallery. New York, VS: Henry Bendel, Moss, en DKNY, in de `haute couture'-vestiging. Arezzo (nabij Milaan), Italië: Art. Tokio, Japan: Annick.Knokke, België: The gallery Mourmans. Inf 020 4284230 of e-mail: NTDH@wxs.nl

Aico Dinkla

Foto-overzicht van Dinkla's werk ƒ17,50 bij Athenaeum Boekhandel. Spui 14, Amsterdam. 020-6226248.

Verkoopadressen Nederland:Reflections for women. PC Hooftstraat 66. 020 6640040

Verkoopadressen buiten Nederland:

Londen, Engeland: Koh Samui.HongKong: Pomp London.Stockholm, Zweden: Maruschka de Margot.

Aico Dinkla maakt kleding op bestelling. Inf: 020 6636910.

    • Lukas Keijser