Uitvoering mestplan moet een jaar eerder

Uitvoering van het het mestplan van de ministers Brinkhorst (Landbouw) en Pronk (Milieubeheer) moet waarschijnlijk met een jaar worden vervroegd. In plaats van in 2003 moet Nederland al in 2002 aan de Europese Nitraatrichtlijn voldoen.

Dat heeft de Haagse rechtbank gisteren bepaald. Volgens de rechter heeft de staat nagelaten een richtlijn uit te voeren waarin een maximum van 210 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare is vastgesteld. De Consumentenbond, de Stichting Natuur&Milieu, de stichting Waterpakt en drie individuën hadden de zaak aanhangig gemaakt omdat zij nadeel zeiden te ondervinden van het feit dat de staat niet aan de eisen van de richtlijn voldoet.

De rechter bepaalde tevens dat bedrijven of individuën die benadeeld worden door de nalatigheid van de overheid een schadeclaim kunnen indienen. Een waterzuiveringsbedrijf dat bijvoorbeeld extra kosten moet maken om het water te zuiveren waar meer dan de toegestane hoeveelheid fosfaat in zit, kan die verhalen op de staat.

Brinkhorst en Pronk onderhandelen op dit moment nog met landbouworganisaties, de Tweede Kamer en de Europese Commissie over hun mestplan. Daarin staat dat boeren uiterlijk eind 2002 aan de Europese eisen van 210 kilogram moeten voldoen. Naar de letter van de richtlijn zou dit al ín 2002 het geval moeten zijn, stelt de rechter nu. In 2003 wordt de richtlijn opnieuw aangescherpt en mag nog slechts 170 kilogram fosfaat per hectare worden uitgereden.

Nederland moet officieel sinds 1 januari dit jaar al voldoen aan de eis van 210 kilogram stikstof per hectare. Dat wordt bij lange na niet gehaald. Gemiddeld bedraagt het aantal kilo's stikstof per hectare ongeveer 300.

Het ministerie van Landbouw beraadt zich op de uitspraak. Een eventuele eerdere invoering van het plan om de varkensstapel in te krimpen zou haaks staan op kritiek vanuit de landbouwsector. Boerenorganisaties pleitten eerder voor uitstel van het plan, omdat volgens hen een invoering in 2003 onnodig veel bedrijven de kop zou kosten. ,,De zaak komt zo alleen maar meer onder druk te staan'', aldus een woordvoerder van LTO.