Kapitein Westerling

Indien mr. E.C. Maschewski zich afvraagt waaruit blijkt dat kapitein Westerling door de Amerikanen geraadpleegd is over tactieken voor de oorlogvoering in Vietnam, dan hoeft hij daarvoor niet naar de VS (NRC Handelsblad, 16 november). Berichten hierover zijn te vinden in diverse krantenartikelen uit die tijd (1964-1965). Een overzicht hiervan is gegeven op pagina 14 in de Nederlandse vertaling van het boek van de Fransman Dominique Venner `Westerling `De Eenling'' (1982 uitg. Spoor). In dit boek zijn tevens kopieën en een vertaling van de oorspronkelijke memoranda opgenomen. (Tevens is in dit boek een stuk van een Engelstalige krant opgenomen waarin te lezen is dat de Vietcong kapitein Westerling zou hebben benaderd met het verzoek hen te trainen).

Dat de tactiek die kapitein Westerling voorstelt voor de Amerikanen overeenkomt met zijn beoogde tactiek in Indonesië, is te lezen in `De memoires van Kapitein Westerling' uit 1952 door dr. W.K.H. Feuilletan de Bruyn.

De tactiek om de bevolking voor je te winnen door voedsel droppings e.d. opdat de guerrilla niet meer onder de bevolking kan schuilen duidt op zichzelf overigens nog niet op een humanitaire instelling. Zij is slechts uit puur militaire strategie al logisch.

Over de stelling dat een `hard' optreden minder humaan zou zijn dan een `zacht' optreden lopen de meningen sterk uiteen. Het recente drama in Bosnië toont aan dat zachte heelmeesters ook stinkende wonden kunnen achterlaten. Het is overigens aannemelijk dat in Bosnië iedere vorm van optreden veel levens zou hebben gekost, zeker inclusief de `humane' optie van niets doen.

Maschewski beargumenteert dat de Amerikanen geen advies aan Westerling hadden kunnen vragen omdat zij dermate tegen het Nederlands beleid in Indonesië waren, dat ze dreigden de Marshall-hulp te stoppen. Mr. Maschewski moet toch wel begrijpen dat Westerling niets met de beleidsvorming van de Nederlandse regering te maken had. Westerling was slechts een – overigens zeer effectieve – uitvoerder. Verder gaat de redenatie voorbij aan het feit dat overheden hypocriet kunnen zijn. Ditzelfde Nederlandse optreden valt namelijk in het niet vergeleken met het geweld dat de Amerikanen in Vietnam gebruikten. Het doel heiligt blijkbaar de middelen en het doel van de Amerikanen in Vietnam was een andere dan hun doel in Indonesië eind jaren veertig.

Na de soevereiniteitsoverdracht was Westerling tijdens de Bandoengse coup in 1950 leider van een door de regering van de toenmalige deelstaat West-Java (Pasoendan) ingehuurde legergroep. Dit met het doel hen te beschermen tegen de invoering van een centralistische eenheidsstaat. Ook op de Molukken, Celebes, en Sumatra bestonden soortgelijke strijdgroepen, om dezelfde reden. Dat hun vrees toen niet ongegrond was, moge blijken uit wat er de laatste tijd gebeurd is in de diverse Indonesische buitengewesten. Men heeft daar nog steeds geen behoefte aan overheersing door een verre centralistische regering. Misschien is Westerlings optreden van toen tegen deze achtergrond beter te begrijpen.

    • L. Westerling