Italië maakt schuld innovatief te gelde

In een innovatieve financiële manoeuvre heeft de Italiaanse sociale verzekeringskas INPS een deel van zijn uitstaande vorderingen omgezet in obligatieleningen. Gisteren is een eerste uitgifte van 4,65 miljard euro gedaan. In totaal wil de INPS voor ruim 12 miljard euro aan obligaties uitgeven.

Het is voor het eerst dat een land op deze manier zijn vorderingen via obligaties te gelde wil maken. Het koersverloop van deze obligaties zal met grote aandacht worden gevolgd door landen die denken aan een vergelijkbare oplossing. Uiteindelijk moet de zogeheten `securitisatie' leiden tot lagere betalingen aan rente en aflossing voor de Italiaanse staat.

De INPS is voor honderd procent eigendom van de staat. Zij heeft vorderingen op bedrijven en particulieren voor een totaal bedrag van ruim 20 miljard euro (zonder boetes en rente) tot 40 miljard euro. In het verleden is ongeveer veertig procent van de uitstaande schulden daadwerkelijk geïnd.

Er zijn nu drieduizend extra mensen ingehuurd, op commissie, voor het incasseren van de uitstaande vorderingen. Het geld dat hiermee wordt opgehaald, wordt gebruikt voor rente en aflossing van de obligaties. Door de extra inspanningen om de premieschuld eerder te innen hoopt Rome dat de bedrijven en particulieren sneller betalen.

Tegen deze achtergrond heeft de obligatie-uitgifte van de INPS een AAA-rating gekregen, het hoogst mogelijke kredietoordeel. Die is hoger dan de rating voor de Italiaanse staatsschuld, en daarom is de rente lager dan wat de regering zou moeten betalen. Die hogere rating is een gevolg van de relatief beperkte obligatielening: de onderliggende premieschuld is tienmaal hoger.

Deze manoeuvre heeft ook tot gevolg dat de financiële situatie van de staat iets doorzichtiger wordt, omdat een betalingsachterstand van burgers is omgezet in een schuld van de staat.

De eerste uitgifte is gedaan in drie gelijke tranches met een looptijd van een, twee en vier jaar. De obligaties worden vanaf vandaag verhandeld op de markt. Verwacht wordt dat de koers iets lager zal liggen dan die van andere obligaties van landen met AAA-rating. Het succes van deze operatie wordt bepaald door de vraag hoe groot het koersverschil zal zijn.