Hier heeft gewoond

De nogal gezwollen taal op deze plaquette in het verder zo nuchtere Dronrijp is toch niet slecht gekozen als we de man z'n stijl beschouwen. Lourens Alma Tadema schilderde op dezelfde manier: weelderige taferelen uit het oude Egypte, Griekenland en het Romeinse keizerrijk. Om een voorbeeld te geven (uit NRC Handelsblad): ,,Een jonge Romeinse vrouw, zwoel gekleed in doorzichtige stoffen, voedert op het marmeren terras haar visjes, terwijl twee net zo romantisch geklede vriendinnen op een halfronde bank lui en lieftallig liggen te zijn. Achter het drietal strekt zich de diepblauwe Baai van Napels uit, destijds de Côte d'Azur voor welgestelden.''

Voor dergelijke scènes was Nederland blijkbaar te klein, want in 1870 vertrok de Dronrijper notariszoon naar Engeland om zich metterwoon in Londen te vestigen. En daar, alsook in de Verenigde Staten, werd zijn werk mateloos populair in kringen van bankiers en rijke industriëlen tot zelfs het vorstenhuis toe. Op z'n 62ste – hij was inmiddels Brits onderdaan – werd hij door koningin Victoria in de adelstand verheven, zodat hij voortaan als Sir Lawrence Alma Tadema door het leven mocht gaan.

Een vakman was hij in elk geval en bovendien een schilder die zich minutieus in zijn onderwerpen verdiepte. Niet alleen reisde hij vaak naar opgravingen in Italië, hij kocht ook duizenden foto's van oudheidkundige objecten, waaronder bouwwerken, meubilair, urnen en sculpturen, om zijn kennis van de materie te vergroten. In totaal heeft hij vierhonderd schilderijen nagelaten. ,,Elk doek'', zei een Hollywood-producent, die er 35 in bezit had maar ze door geldgebrek moest verkopen, ,,lijkt een kunstenaar te tonen die zijn uiterste best doet zijn toeschouwers waar voor hun geld te geven.''

Na zijn dood in 1912 raakte Alma Tadema uit de gratie tot hij in de jaren zeventig weer in de belangstelling kwam. In 1996 vond het Van Gogh Museum in Amsterdam dat het tijd was voor een herwaardering van de Britse Fries (of Friese Brit), wat leidde tot een overzichtstentoonstelling die ruim drie maanden duurde. Er waren zeventig van Tadema's schilderijen en een selectie uit zijn omvangrijk fotoarchief te zien.

    • F.G. de Ruiter