Duitsland

Kerstmarkten

De Neurenbergse Christkindlesmarkt is voor talloze bezoekers uit Duitsland en daarbuiten hèt synoniem van kerstsfeer en traditie. De buik kan worden gevuld met Lebkuchen, Rostbratwürsten en Nürnberger Zwetschgenmännle; de portemonnee kan men legen bij de vele kraampjes met houtsnijwerk; de kids kunnen kijken naar een optocht. Duizenden schoolkinderen trekken op 9 december om 18u met zelfgemaakte lampions van de markt naar de Burgberg, waar het kerstverhaal in levende beelden wordt verteld. T/m 23 dec; inl 00-4991123360; hotelarrangementen: 00-499112336124. Een andere sfeervolle kerstmarkt begint op 26 nov in Rothenburg ob der Tauber. T/m 22 dec verandert de Reiterlesmarkt het Middeleeuwse stadje in een glinsterende wirwar van stegen vol kerststalletjes. Burgers uit de verre omtrek bieden oud-Duits gebak aan, aardewerk uit het Frankenland of witte Glühwein. In het weekend loven zangers en blazers het Christuskind in de vorm van concerten. Inl 00-49986140492, hotelarrangementen: 00-499861/19412.

Westerse kunstenaars en het archaïsche levenDe moderne kunst vond vitale inspiratiebronnen in niet-Westerse culturen. Rebellerend tegen de academische kunst, die zich heel orthodox op de oude meesters richtte, keerden sommigen zich bewust van de traditionele, Europese beeldtaal af. Zo vertrok Gauguin, walgend van de burgerlijkheid in zijn tijd, in 1891 naar Tahiti, om het archaïsche leven in de Stille Zuidzee op zijn doeken vast te leggen. Ook anderen raakten geïnteresseerd in vreemde culturen: Matisse reisde naar Marokko, Klee naar Tunesië, Picasso ontdekte de kracht van Afrikaanse beelden. Zij allen absorbeerden hun indrukken en ze ontwikkelden nieuwe, individuele vormen. Een grote tentoonstelling in Keulen, nogal bête Kunstwelten im Dialog genoemd, begint met Gauguin en eindigt met de laat-twintigste-eeuwer Bill Viola. T/m 19 maart; Museum Ludwig, Bischofsgartenstr. 1. Di 10-20u, wo-vr 10-18u, za/zo 11-18u. Inl 00-4922122122382.

En verder

Würzburger Bachtage t/m 28 nov 00-4993155554; Wagner-opera Siegfried, regie Jossi Wieler, decor Anna Viebrock, op 28 nov (en op 5 dec en 2 jan) in de Staatsoper Stuttgart 00-49711202090; Tollwood-festival, met tovenaars, clowns, jongleurs en slangenmensen t/m 31 dec in het Arnulfpark in München 00-498938385024; foto's van Boris Michailov, Rineke Dijkstra e.a. t/m 12 dec in de Ursula Blickle Stiftung, Kraichtal-Unteröwisheim 00-49725160919; hiphop-musical Westend, gespeeld door jeugddelinquenten van 1 t/m 18 dec in Kampnagel, Hamburg 00-494027094949; aquarellen van de transvanguardia kunstenaar Francesco Clemente t/m 9 jan in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf 00-492118381-202; Mainz- Pompeji, Romeinse glaskunst en muurschilderingen t/m 27 febr in het Landesmuseum, Mainz 00-49613128570; videokunst van de Koreaan Nam June Paik t/m 28 nov in de Kunsthalle, Bremen 00-49421329080.