`Willekeur bij besluit vergunning tot verblijf'

Buitenlandse vrouwen die binnen drie jaar na aankomst in Nederland hun man verlaten, verkeren in grote onzekerheid of zij in Nederland mogen blijven, omdat hun rechtszekerheid onvoldoende is gegarandeerd. Het beleid van het ministerie van Justitie is ,,willekeurig en onvolledig''.

Dit concludeert het Clara Wichman Instituut voor Vrouwen en Recht in een onderzoek naar de rechtspositie van vrouwen met een zogenoemde afhankelijke verblijfsvergunning. Deze vrouwen komen naar Nederland voor verblijf bij hun partner, maar als zij hun echtgenoot binnen drie jaar verlaten, komen ze niet automatisch in aanmerking voor een verblijfsvergunning. Die krijgen ze alleen bij verschillende `klemmende redenen van humanitaire aard'.

Uit onderzoek van negentig dossiers blijkt dat Justitie in zes procent van de gevallen direct een verblijfsvergunning verstrekt, terwijl na bezwaarschriften en gerechtelijke procedures uiteindelijk tachtig procent van de vrouwen mag blijven. Volgens onderzoekster E. van Blokland betekent deze ,,enorme discrepantie'' dat Justitie niet zorgvuldig kijkt naar de eerste aanvraag. ,,In eerste instantie wordt de aanvraag van vrouwen standaard afgewezen, later krijgen ze meestal alsnog een status. Het zou dus tijd, geld en narigheid besparen als Justitie al in de eerste fase een goede beslissing zou nemen, bijvoorbeeld door beter onderzoek te doen en de vrouwen beter te horen.''

Het is volgens de onderzoekers onduidelijk op welke gronden vrouwen uiteindelijk toch mogen blijven, omdat de `positieve beschikkingen' niet of nauwelijks worden gemotiveerd. ,,Dat is niet goed voor de rechtszekerheid'', aldus Van Blokland. Formeel moeten vrouwen aan een `combinatie van redenen' voldoen, zoals mishandeling door de partner, schoolgaande kinderen hebben of uit een land komen waar scheiding niet geaccepteerd wordt. Volgens Blokland zou één reden genoeg moeten zijn. ,,Als een vrouw mishandeld wordt, moet ze de mogelijkheid hebben uit de relatie te stappen, zonder dat ze teruggestuurd wordt.''