Op de Antillen

MAJESTEIT HEEFT de tropische gebieden van het Koninkrijk bezocht. Morgen, als koningin Beatrix, prins Claus en hun gevolg terugkeren naar Nederland, komt er een einde aan een reis die door de orkaan Lenny een onvoorziene betekenis heeft gekregen. Door de speling van de natuur bezocht de koningin een rampgebied, waardoor de rest van het programma enigszins op de achtergrond is geraakt.

Het koningshuis heeft een belangrijke symbolische functie. Dat geldt eens te meer voor de Koninkrijksdelen overzee. Daarom was het belangrijk dat Beatrix nu eens niet bij de gedupeerden van de overstromingen in Limburg of de Betuwe op bezoek kon, maar bij de slachtoffers van een tropische storm op Sint Maarten, Curaçao en Saba. Ze is daar tenslotte niet zo vaak en koninklijke belangstelling voor mensen van wie net hun huis is weggewaaid en voor eilanden waar de infrastructuur is vernietigd, is een blijk van betrokkenheid die op de Antillen misschien nog wel meer op prijs wordt gesteld dan in Nederland zelf.

Toch wringt er wat met dit koninklijke bezoek. Het is nuttig dat majesteit zich op de hoogte stelt van de situatie in de Caraïbische rijksdelen, van de sociale, economische en politieke problemen waarmee de eilanden te kampen hebben. De Nederlandse Antillen en in het bijzonder Curaçao (Aruba heeft zich hiervan losgemaakt en onderscheidt zich in gunstige zin) maken een ernstige crisis door. Het Nederlandse hulpbeleid – vier miljard gulden in dertig jaar, duizend gulden per inwoner per jaar – heeft volstrekt gefaald. Aanpassingen zijn keer na keer uitgesteld, het economische beleid, voorzover daarvan sprake is, is rampzalig. De gevolgen zijn op alle manieren zichtbaar: een niet aflatende uitstroom van Antillianen naar Nederland, een bankroete overheid, een uitzichtloze economie, een reeks van missies en missiven richting Willemstad en een vertroebelde relatie tussen Nederland en de Antillen.

HET KONINKLIJKE bezoek krijgt in zo'n situatie iets van pleisterpolitiek. De koningin komt langs als symbool van het Koninkrijksverband. Maar met zo'n symbolische belangstelling zijn de Antillen op het ogenblik niet gediend. Beter ware het geweest als op dit moment een missie van het Internationale Monetaire Fonds naar de Antillen was gekomen om een krachtig aanpassingsprogramma op te zetten, waaraan Nederland een geloofwaardige bijdrage kan leveren. Nu werd er verzocht om nog meer hulp zonder dat er uitzicht is op economische hervormingen. In de getroebleerde Antillen is dat het laatste wat helpt.