Consumenten boos over nieuwe bankwet VS

Een nieuwe Amerikaanse bankwet liberaliseert de financiële diensten in de Verenigde Staten. Consumentenorganisaties zijn in het geheel niet blij met de wet, omdat hun privacy erdoor wordt aangetast.

Invoering van de nieuwe Amerikaanse bankwetgeving heeft als bij-effect dat financiële informatie over consumenten nog beter toegankelijk wordt. ,,De consument heeft geen privacy meer'', zegt Ed Mierzwinski van de Public Interest Research Group (PIRG) in Washington.

De Financial Services Modernization Act, zoals de wet officieel is genoemd, is het resultaat van een compromis waar jarenlang voor is gevochten. In de praktijk betekent het dat banken, verzekeringsmaatschappijen en effectenfirma's elkaars producten kunnen verkopen. Grenzen tussen de financiële sectoren vallen weg en financiële dienstverleners kunnen elkaar ook gemakkelijker overnemen.

Consumentengroepen vinden dat de consument er bar slecht afkomt. Ze zijn teleurgesteld in Clinton en vinden dat de president en zijn partijgenoten in het Congres er veel meer uit hadden kunnen slepen. ,,Clinton heeft een deal gesloten die goed is voor Wall Street maar niet voor Main Street'', vindt Mierzwinski.

Tijdens het debat over het wetsontwerp lieten sommige politici al veel kritische geluiden horen. Democratisch afgevaardigde David Obey (Wisconsin) noemde de wet ,,consumentenfraude vermomd als financiële hervorming''. De Democratische senator Paul Wellstone (Minnesota) koesterde argwaan over ,,de concentratie van meer economische macht in de handen van steeds minder mensen''. Maar niet alleen Democraten, ook Republikeinen hadden bezwaren. Sommigen stapten daar uiteindelijk overheen, maar senator Richard Shelby uit Alabama stemde uiteindelijk tegen, onder meer omdat hij vindt dat de wet te weinig privacygaranties biedt voor consumenten.

,,Dit is een pro-consumentenwet'', zei de Democratische senator Charles Schumer uit New York, die een staat vol nationale banken en het financiële centrum van de wereld vertegenwoordigt. Consumenten zouden er een nieuw verworven recht bij hebben: ze kunnen schriftelijk laten weten dat ze er niet van gediend zijn dat banken hun gegevens delen met andere bedrijven. Dat neemt echter niet weg dat banken wel kruisbestuiving kunnen toepassen door verzekeringsklanten bankproducten aan te bieden en vice versa.

,,Deze wet verbiedt het verspreiden van informatie over individuele cliënten niet, wat de voorstanders ook beweren'', zegt Mierzwinski. ,,De informatie kan worden verkocht aan derden, zonder dat de consument daar iets tegen kan doen. Het enige wat de bank hoeft te doen is haar privacybeleid openbaar maken.''

Het is allemaal zo vaag verwoord, ter wille van het compromis, dat een bank die geen privacybeleid heeft dat ook niet bekend hoeft te maken. Banken mogen informatie delen met dochter- en zustermaatschappijen, zodat binnen financiële conglomeraten uitgebreide financiële profielen van consumenten kunnen worden vervaardigd.

Volgens consumentengroepen hadden de Democraten moeten streven naar een zogeheten opt-in-clausule. Dat wil zeggen, we delen informatie met derden als de klant daar uitdrukkelijk toestemming voor geeft. Ze waren echter bereid genoegen te nemen met een opt-out-clausule, dat wil zeggen informatie wordt gedeeld tenzij de consument daar bezwaar tegen maakt. Mierzwinski: ,,We staan nu met lege handen te kijken.''

President Clinton zei bij het tekenen van de wet vorige week dat hij mogelijk met een nieuwe wet wil proberen meer te doen aan het beschermen van de privacy.

,,Deze wet biedt belangrijke waarborgen voor het beschermen van de privacy van onze financiële transacties'', aldus Clinton. ,,Maar ik geloof niet dat de bescherming ver genoeg gaat.'' Mierzwinski vindt het boerenbedrog. Wetten die consumenten beschermen behoren volgens hem tot de moeilijkste soort wetgeving in het Congres. Het staat praktisch bij voorbaat vast dat de wetten het niet zullen halen, vooral omdat de bankenlobby er hard tegen zal vechten. ,,In het kader van een compromis had betere bescherming van privacy binnen een omvangrijke wet het nog wel kunnen halen, maar een wetje dat alleen over privacy gaat redt het nooit.''

Eén lichtpuntje is er wel. Het allerlaatste amendement dat aan de wet is toegevoegd betreft de zeggenschap van de Amerikaanse deelstaten. De Democratische senator Paul Sarbaines (Maryland) wist erdoor te drukken dat de deelstaten het laatste woord hebben als het gaat om privacy. Nog vóór de president het wetsontwerp had getekend bekeken veel officieren van justitie al hoe ze de privacybescherming kunnen verbeteren.

    • Lucas Ligtenberg