Mysterieuze krachten vellen Ids Postma

Ids Postma faalde afgelopen weekeinde voor eigen publiek. Bij de wereldbekerwedstrijden op de 1.500 meter was de Fries een schim van de olympisch kampioen van Nagano. ,,Het was er gewoon niet.''

Mysterieuze krachten deden in Heerenveen hun werk bij Ids Postma. Zaterdag reed de schaatser uit de ploeg van Henk Gemser bij de wereldbekerwedstrijden in Thialf de zestiende tijd op de 1.500 meter. Hij was drie seconden langzamer dan de winnaar, de Noorse specialist en olympisch kampioen Adne S⊘ndral, die Postma bovendien het baanrecord ontfutselde. Op de schaatsmijl zijn die drie tellen een eeuwigheid. ,,Deze tijd past niet bij mij'', jammerde Postma over zijn 1.51,74 minuten.

Hoe moest die terugval worden verklaard op de afstand waarop Postma in maart op hetzelfde ijs nog wereldkampioen was geworden? Een experimentele krachttraining twee dagen voor de race zou verkeerd zijn uitgepakt, lieten Postma en bondscoach Henk Gemser doorschemeren. Met name Gemser koesterde van die training hoge verwachtingen, ,,maar het tegenovergestelde liet zich uitbetalen''. Hij vatte het resultaat in één woord samen. ,,Waardeloos.''

In de kleedkamer had Postma zich in het bijzijn van zijn concurrenten al laten ontvallen dat hij een slechte race zou rijden. Sprinter Jan Bos, die tot zijn eigen verbazing in Inzell en Heerenveen schitterde op de 1.500 meter, vond dat merkwaardig. Dat je verwacht onder de maat te gaan presteren kun je hooguit denken, maar het hardop uitspreken, dat nooit.

Postma voelde zich ,,een beetje moe''. ,,Misschien heb ik deze week een beetje te veel getraind.'' Toen hij aan zijn race begon, reconstrueerde hij, ,,was het er gewoon niet''. Alsof alle krachten uit z'n machtige lichaam waren weggevloeid. Tegelijkertijd relativeerde Postma zijn slechte race. ,,Overmorgen kan het weer goed gaan.'' Nummer twee op de 1.500 meter Rintje Ritsma en Gianni Romme, die S⊘ndral in een rechtstreeks duel verrassend goed partij gaf en vierde werd, beaamden dat. Beiden zijn ervan overtuigd dat Postma snel op zijn oude niveau zal terugkeren. En vorige week had hij met zijn podiumplaats in Inzell toch al laten zien dat hij op de 1.500 meter nog steeds tot de besten behoort?

Had hij het nog wel naar zijn zin in de kernploeg, waarin de gelouterde kampioen wordt omringd door weliswaar veelbelovende nieuwkomers? Dat wel, zei Postma zaterdagmiddag, maar enthousiast klonk hij niet. De samenstelling van de kernploeg van Gemser is niet zoals die zou moeten zijn, moest de bondscoach gisteren toegeven. De ervaren trainer had er dit seizoen al graag een paar topsprinters bij gehad. Net zoals dat bij Romme het geval is – diens commerciële ploeg werd uitgebreid met sprinters als Leeuwangh, Bos en Wennemars – zou dat Postma helpen bij het vergroten van zijn snelheid. Het is de bedoeling dat er in elk geval volgend jaar ten minste één sprinter aan de kernploeg wordt toegevoegd, maakte Gemser gisteren in Heerenveen duidelijk. Daarbij repte de coach van een mogelijke ,,alliantie'' met een buitenlandse specialist op de korte afstanden.

,,Het zit tussen zijn oren'', zei Bos over de hapering bij Postma. Lichamelijk kan er geen enkel probleem zijn, stelde de sprinter. ,,Die jongen heeft zulke dikke poten en is zo sterk, dat moet geen probleem zijn. Al in de eerste bocht kon je zien dat hij niet scherp is. Ids is een tobber. Hij moet wat meer zelfvertrouwen krijgen. Hij kan alles en daarom snap ik niet dat hij het nu af laat weten. Zelfs als hij te hard getraind heeft, moet hij een dijk van een 1.500 meter kunnen rijden. Als je moe bent, scheelt dat een paar tienden op de 1.500 meter, geen seconden.''

Bos onderstreepte daarmee de stelling van sportjournalist en wielercoach Joris van den Bergh, die in 1941 in zijn boek Mysterieuze krachten in de sport schreef dat ,,bij zogenaamd overtraind zijn het lichaam niet overtraind is, doch de geest, welke beu was geworden''. Op de vraag of het bij Postma `tussen de oren' zit, zei Gemser: ,,Er zit bij Ids zoveel tussen z'n oren. Het is niet alleen een fysieke zaak; dat is het bij topsport nooit.''

Reden voor paniek is er allerminst, betoogden schaatser en coach na afloop van Postma's wanprestatie. Gisteravond deed Postma een poging om weer op het juiste spoor te komen, tijdens een tien kilometer die hij buiten mededinging reed. Voor vrijwel lege tribunes. De meeste toeschouwers waren een paar uur eerder al in de auto of de trein gestapt, nadat Gianni Romme was gehuldigd als winnaar op diezelfde afstand. Schijnbaar zonder al te veel moeite had Romme met zijn tijd van 13.21,81 het baanrecord in Thialf van zijn ploeggenoot Bob de Jong met bijna vijf seconden scherper gesteld.

De tijd van Postma stak daar schril bij af. Met 14.15,59 had hij bijna een minuut meer nodig dan Romme. Ook daaraan mochten geen conclusies worden verbonden. Pas op het NK allround, op 18 en 19 december in Den Haag, wil hij op zijn prestaties worden afgerekend. Dat evenement is cruciaal voor deelname aan de EK, waar hij zo graag zijn titel wil heroveren die hij daar vorig jaar door een val aan Ritsma verspeelde. Gemser verwacht dat Postma dit seizoen weer tot grote hoogten zal stijgen. ,,Hij heeft zoveel inhoud, hij mot het alleen even op het ijs leggen. We hebben al zo vaak de wind tegen gehad en uiteindelijk toch gewonnen. Laat ons maar even.''

    • Ward op den Brouw