`Lord terugstuiter' is zijn veerkracht voorgoed kwijt

Jeffrey Archer, de conservatieve kandidaat voor het Londense burgemeesterschap, heeft zich teruggetrokken in verband met een schandaal. Een doorkijkje achter de coulissen van het Britse staatstheater.

Lord Archer of Weston-super-Mare heet de bestsellermiljonair Jeffrey Archer officieel, sinds hij in 1992 in de adelstand werd verheven. Lord Archer of Rebound, `Lord Terugstuiter', is zijn bijnaam. Want ondanks de schandalen rond zijn leugenachtige levenswandel, de dubieuze zakendeals en de seksaffaires die hem permanent achtervolgden, wist Archer (59) steeds terug te keren in de gunst van zijn politieke meesters.

Hij diende premier Margaret Thatcher, was dik met John Major, en oppositieleider William Hague droeg hem kortgeleden voor om namens de Conservatieve Partij in mei 2000 burgemeester van Londen te worden. Rubberen Jeffrey is zijn veerkracht kwijt. Hij leek kansrijk, maar zijn carrière ligt nu in puin: hij trok zich terug als kandidaat-burgemeester toen bekend werd dat hij een vriend en zakenpartner had aangezet om meineed te plegen. Met Rudy Giuliani, de populistische burgemeester van New York als voorbeeld had hij graag Londen gezuiverd van graffiti en gespuis. In plaats daarvan moet Archer zich mogelijk voor de rechter verantwoorden in de zoveelste strafzaak.

De nieuwste hervorming van het Britse plaatselijk bestuur leek een week of wat geleden nog ver weg. Maar terwijl de campagnes voor de Londense burgemeester nog goed en wel moeten beginnen, hebben politici uit beide kampen er al nachtmerries over en krijgt het publiek hilarische doorkijkjes achter de coulissen van het Britse staatstheater.

Tot vorige week kon oppositieleider Hague prijsschieten op de weinig gracieuze pogingen van premier Blair het speelveld naar zijn hand te zetten. Maar de zaak-Archer heeft zijn strategie in het ongerede gebracht: Hague dwong hem dit weekeinde zijn biezen te pakken, maar dat kan niet voorkomen dat ook hijzelf zwaar is beschadigd. Dat hij Archers kandidatuur doorzette in weerwil van een reeks negatieve adviezen, kan hem duur te staan komen.

,,Als jullie een heilige zoeken ben ik de verkeerde man'', zei Archer bij zijn kandidatuur, maar hij had van zijn fouten geleerd. En nee, hij had ,,geen nieuwe lijken in de kast'', beloofde hij de partijleiding met de hand op het hart. Maar hij had zijn kandidatuur nog niet binnen, of ze kwamen naar buiten tuimelen. The Economist rakelde eerder deze maand Archers dubieuze aandelenhandeltje uit 1994 nog eens op, waarvan de geur van voorkennis nooit geheel was opgetrokken. Dit weekeinde werd hij gevloerd door The News of the World, een krant aan het andere eind van het spectrum, die nieuw licht wierp op zijn vermeende affaire met een prostituee uit 1986.

Ted Francis, een tv-producer, vertelde de krant dat Archer hem een jaar later gevraagd had te verklaren dat hij op 9 september 1986 met hem had gegeten in een restaurant in Chelsea. Dat was de dag waarop The Daily Star hem ervan had beschuldigd met de prostituee, Monica Cloghan, een ,,perverse nacht'' te hebben doorgebracht. Hij was wel in dat restaurant geweest, maar met een andere vrouw, die hij ,,buiten de smaadzaak tegen The Star wilde houden'', aldus Archer.

Hij won zijn zaak én 500.000 pond smartengeld. Dat was niet te danken aan Francis' brief, maar aan het feit dat de krant de data van Archers vermeende excursie had gewijzigd. Voor de nieuwe data had Archer al een alibi. Dat neemt niet weg dat hij wel degelijk een poging had gedaan de loop van het recht te wijzigen, waarvoor hij nu in theorie twee jaar gevangenisstraf kan krijgen.

Francis, boos na een zakelijk verschil van mening met Archer over geleend geld, koos zijn moment voor wraak zorgvuldig: toen Archer kandidaat-burgemeester werd, stapte hij naar the News of the World en verklaarde gewetensnood te hebben. De krant gaf hem een bandrecorder en liet hem Archer bellen die de gang van zaken nog eens bevestigde en daarmee zijn politieke doodvonnis tekende.

Archer gaat een nieuwe roman schrijven, maar wie hem moet opvolgen is volstrekt onduidelijk. De Conservatieve partij besloot gisteren na een spoedzitting de hele procedure opnieuw te doen. Zomaar de door Archer verslagen nummer twee nemen zat er even niet in: Steven Norris, oud-minister voor Transport, werd tijdens zijn carrière in Westminster vooral bekend doordat hij vijf maitresses tegelijk onderhield.

    • Hans Steketee