De meeste vluchtelingen komen voor werk

De overheid moet een heldere afweging maken tussen immigratie en draagkracht en zich niet laten leiden door schuldgevoel over de holocaust, meent Maarten Huygen.

Nederland is geen Duitsland. Daarom kan Manja Ressler de reacties op haar stuk niet vergelijken met de Frankfurtse rede van de Duitse schrijver Martin Walser over het ongewenst chanteren met het nazi-verleden. Er is hier minder om mee te chanteren. Nederland heeft geen collectief antisemitisch verleden gehad, maar een antisemitische bezetter. Met vreselijke gevolgen die niet zijn vergeten. Zeker, er waren collaborateurs in de oorlog, ook helden, maar vooral veel voorbeelden van goede bedoelingen, naïveteit en lafheid. Die eigenschappen overheersten in Srebrenica. Ze kenmerken het niet-immigratiebeleid.

Goede bedoelingen: ons asielbeleid beoogt fouten uit de oorlog goed te maken. Jammer voor het heden.

Naïveteit. Misschien zou Ressler haar historische studiën moeten onderbreken om zich te verdiepen in de demografie, zich in te leven in een van die miljarden mensen uit arme landen. Zo iemand wil hier komen werken en dat mag nou net niet. Is het hem te verwijten dat hij de Nederlandse autoriteiten holocaustverhalen vertelt als die holocaustverhalen willen horen? Jammer genoeg zijn politieke vluchtelingen de dupe van het massale bedrog.

Dat de meeste vluchtelingen alleen komen om te werken en dus gewone immigranten zijn, vindt Ressler een argument van racistische splinterpartijen. Laat ik me beperken tot de cijfers van het CBS: in 1997 werden 28.000 en in 1996 52.000 verzoeken afgewezen. Is de IND ook zo'n splinterpartij? De meesten blijven toch.

Je kunt zeggen, zoals asiellobbyisten doen, dat iedereen die zich aan de grens aandient, een goede reden heeft. Daar ben ik het mee eens. Maar waarom is er dan nog een asielprocedure nodig? Waarom zetten we geen luchtbrug op naar Afghanistan, China, Zuid-Soedan, Oost-Congo of Tsjetsjenië om de meerderheid van achterblijvers op te vangen die geen smokkelaar kunnen betalen? Zou dat niet rechtvaardiger zijn? Van een burgeroorlog is immers de hele bevolking slachtoffer. Je haalt alle hongerige, achtervolgde en belaagde mensen hierheen en dan zijn de wereldproblemen opgelost. Alleen door Nederland, bij ontstentenis van de rest van de wereld. Aantallen doen er toch niet toe? Gewoon Vinexwijken bouwen. De asiellobby zal toch niet zo xenofoob zijn dat ze denkt aan ruimte en kosten?

In het wegmoffelen van de kosten en het uitstellen van besluiten schuilt de politieke lafheid. De IND wil zelfs het totale bedrag voor de asielindustrie niet geven. Bij de doorberekening van de maatschappelijke kosten wordt de autochtone achterban ontzien. Nederland pocht op de hoogste immigratiequota en krijgt een gesegregeerde samenleving.

Wat de mensen uitroepen is minder belangrijk dan wat ze doen. Van lynchpartijen heeft Nederland geen last, wel van subtielere discriminatie. Wie door de telefoon een Turkse of Marokkaanse naam noemt, wordt vaak niet aangenomen voor werk. Daar moet beter juridisch verweer tegen mogelijk zijn. Scholen zijn gesegregeerd. De meeste Amsterdamse allochtonen krijgen geen diploma. Staatssecretaris Adelmund heeft daar een oplossing voor bedacht: huilen voor de allochtonen.

Ik wil best offers brengen voor integratie van de massa's nieuwkomers, maar dan moet ik het idee hebben dat de overheid het in de hand heeft. Geen ongelimiteerd mandaat op grond van schuldgevoel. Geen tentenkampen of labyrintische vijfjaarprocedure. Nu is Nederland ontdekt als unieke markt voor kindersmokkelaars en de regering dubt al anderhalf jaar. Er zijn veel doorreizende Chinese kinderen en ik vraag me af hoe het zit met hun politiek dissidente verleden.

De overheid moet een heldere afweging maken tussen immigratie en draagkracht. Durven kiezen uit het grote aanbod. Bij die enorme aantallen is een lange procedure met beroepsmogelijkheden minder rechtvaardig dan een korte. Hoeveel kunnen we toelaten, hoeveel moeten in de regio worden opgevangen? Onze eigen allochtonen hebben nog te weinig werk. En hoe moeten de nieuwkomers geïntegreerd worden? Dat zal meer van ons eisen dan nu wordt voorgespiegeld. Desegregatie van de scholen betekent dat autochtone kinderen meer klasgenoten krijgen die nauwelijks de taal spreken en te maken hebben met ontworteling. Sociale problemen die pas na generaties verdwijnen.

Wie op de kosten op de korte en middellange termijn wijst, kan geloofwaardig de baten van immigratie op de lange termijn opnoemen en die zijn er ook. Lichte verjonging van de bevolking, enthousiaste arbeidskrachten – mits niet jarenlang verplicht werkloos – economische groei, inventiviteit. Bovendien worden sommige mensen geholpen. Maar door hardnekkig de status van immigratieland te ontkennen en de volle waarheid niet te laten doordringen met een beroep op onderbuikgevoelens, maakt het kabinet niet alleen debat maar ook immigratiebeleid onmogelijk. Beleid dat elk normaal land voert in het belang van alle burgers, ook van immigranten en allochtonen.

Maarten Huygen is redacteur van NRC Handelsblad.

    • Maarten Huygen