Snelle ferry's nog geen succes

Openbaar vervoer over het water is geen instantsucces. Het kost te veel tijd, wordt gezegd. En anderen klagen over de golfslag van de snelle schepen.

Als een vorst reist Martijn van der Pluijm naar zijn werk. Op de Willemskade in Rotterdam ligt om half acht 'sochtends de Witte de With klaar, een nagelnieuwe, 37 meter lange catamaran. Kapitein Bosch en zijn twee bemanningsleden heten hun vaste klant van harte welkom. Als de assistent-projectleider van een motorenfabriek in Ridderkerk voor de derde keer in een week tijd als enige passagier in een van de 150 vliegtuigstoelen heeft plaatsgenomen, vertrekt de Fast Ferry naar Dordrecht.

Openbaar vervoer over het water, het is geen instantsucces. De autowegen slibben dicht, treinen raken overvol en toch tobben de drie veerdiensten in Nederland met de bezettingsgraad van hun snelle boten. Fast Flying Ferries, dat mei vorig jaar begon met een lijndienst tussen Velsen en Amsterdam, is vooralsnog de meest succesvolle verbinding. Met twee draagvleugelboten van Russische makelij vervoert de dochteronderneming van busbedrijf Connexxion dagelijks ruim zeshonderd forenzen over het Noordzeekanaal, lang niet genoeg voor een kostendekkende exploitatie. Flevo Ferries, dat een veerdienst onderhoudt tussen Lelystad en Amsterdam, droomt van zo'n bezetting. Nog geen 300 passagiers reizen dagelijks over het IJmeer met de drie catamarans van de particuliere onderneming. Nog minder reizigers, zo'n 200, maken gebruik van de begin deze maand door minister Netelenbos geopende verbinding van Fast Ferry tussen Rotterdam en Dordrecht.

Al scheren de boten soms met bijna zestig kilometer per uur over het water, door allerlei ongemak gaat het toch niet snel genoeg. Rover, de belangenvereniging van reizigers openbaar vervoer, zegde vorige week om die reden het vertrouwen op in de veerverbinding Lelystad-Amsterdam. Door de slechte bereikbaarheid van de aanlegplaatsen is de trein op het traject door Flevoland ruim 25 minuten sneller. Laat de geplande veerverbinding Almere Haven-Amsterdam niet van start gaan, stelde Rover voor, en steek de subsidie voor vervoer over water (30 miljoen in het kader van `Samenwerken aan bereikbaarheid') in verbeteringen van het treinverkeer.

Structureel lijkt het probleem van de golfslag van de catamarans. Na klachten van eigenaren van afgemeerde schepen op de Nieuwe Maas en de Noord mogen de veerboten tot 1 december, als de resultaten van een TNO-onderzoek bekend worden, op delen van het traject slechts op halve kracht varen. De reistijd van Rotterdam naar Dordrecht bedraagt daardoor geen 25 minuten maar drie kwartier. Door de langere reistijd is het aantal afvaarten gehalveerd naar één per uur. ,,Als dat zo blijft, is de toekomst van Fast Ferry ernstig in gevaar'', zegt een woordvoerder van Rover.

Het bunkerstation Fina op de Maaskade in Rotterdam is één van de vier bedrijven die hun beklag deden bij de Havendienst. ,,Als zo'n catamaran op volle kracht langsvoer, vielen bij ons de spullen in het schap om'', zegt bedrijfsleider J. van den Berg. Bovendien botsten aangemeerde schepen door de deining soms vervaarlijk tegen het tankstation op.

Over de marifoon uitte het schippersvolk langs de wal fikse bedreigingen, vertelt de matroos van de Witte de With. ,,Ach, een beetje kankeren hoort bij de schipperswereld'', zegt J. Meijer, die als hoofd operaties van de Rotterdamse havendienst medeverantwoordelijk is voor de naleving van het binnenvaartreglement. Daarin staat dat schepen geen hinderlijke golfslag mogen veroorzaken. Samen met de rivierpolitie verrichtte de havendienst diverse metingen. Ook al veroorzaken de in Australië gebouwde `low wash'-catamarans op het oog nauwelijks rimpelingen in het water, op zo'n vijftig meter achter de boten werd op smalle delen van de rivier toch een probleem geconstateerd. ,,Geen klassieke golfslag'', zegt Meijer, ,,maar een gemene hekgolf met een hoge energiewaarde.''

Bij Fast Ferry, dat ook een minder snelle `waterbus'-verbinding tussen de Drechtoevergemeenten (onder andere Alblasserdam, Dordrecht en Zwijndrecht) verzorgt, snapt men niets van de `nautische problemen' van de Witte de With en de Piet Hein. ,,In de testfase heeft nooit iemand over deining geklaagd'', zegt directeur M.Sprenger. Net als zijn collega's van Flevo Ferries ziet Sprenger de toekomst zonnig in. Niet de snelheid maar het hogere comfort van de veerdienst is het voordeel voor de forens. ,,In de trein of de bus moet je vaak staan en is het uitzicht minder mooi.''

De enige passagier op de eerste vaart van Rotterdam naar Dordrecht is al een overtuigd bootreiziger. Op weg naar Ridderkerk geniet projectleider Van der Pluijm van de aalscholvers en de ochtendnevel boven de Nieuwe Maas. ,,De boot is goedkoper, minder druk, comfortabeler en veel leuker dan de bus'', zo vat hij de voordelen samen. ,,Wat zou het zonde zijn als dit weer verdwijnt.''

    • Arjen Ribbens