Mannenschool: iedereen gaat wel eens vreemd

Mannen onberispelijk gekleed in driedelig pak, stropdas om, de onopvallende grijze muizen van deze samenleving. We kennen ze uit De Vergaderzaal van Alberts of Het Bureau van Voskuil. Regisseur Ingrid Kuijpers sluit zich bij deze literaire voorbeelden aan met haar voorstelling Mannenschool. Ook zij moet geïntrigeerd zijn geraakt door het verschijnsel `driedelig grijs'.

Vijf mannen maken hun entree in de saaist denkbare ruimte van een jaren vijftig kantoor; rekenmachines ratelen, ze houden elkaar op het angstaanjagende af in de gaten. De verschijning van de secretaresse houdt hen nog enigszins bij de les, anders doden ze hun tijd met nietsdoen, dinky-toys met brommend geluid voortduwen of elkaar treiteren.

In dit aanvankelijk naturalistische, precieze spel – opdracht: `Geef een kantoordag weer' – zorgt de plotse aanwezigheid van de echtgenotes van de kantoormannen voor heftige deining. De een ontdekt lipstick op het overhemd van haar man, de ander wil eens praten, de volgende is nymfomaan. Snel wegwerken die lastige vrouwen, luidt het devies, waarna de mannen elkaar op de schouder slaan. Jongens onder elkaar. Ach, een slippertje maakt iedereen weleens. Een droogkomische blik van een van de acteurs of iemands hoekige motoriek, de naïeve sloomheid, de wijze waarop de spelers op juinende wijze songs van de Bee Gees met hoge falsetstemmen zingen: het is telkens meteen raak. Een gezelschap als Carver jongleert in dezelfde stijl. Opkomst van de artiest, en de toeschouwers geven zich gewonnen.

Ingrid Kuijpers heeft goed gekeken naar wat zich binnen in kantoortuinen moet afspelen. Aan elke man geeft ze een diepere gevoelswereld mee. Ze zijn niet wie ze zijn, dat maatkostuum is slechts schijn. De confrontatie van de beduusde mannen met hun kijvende eega's is onvergetelijk. De stijl van het nieuwe gezelschap Golden Palace van Ingrid Kuijpers houdt het midden tussen het lichte genre met pianomuziek (live gespeeld door Kees van Zantwijk) en een ironische vorm van toneelspelen. Het gevaar kan zijn dat de personages ontaarden in al te gemakkelijk neergezette schlemielen; gelukkig bleven spel en de uitbeelding van de karakters binnen het wenselijke en was de typering eerder scherp dan oppervlakkig. Dat aan het einde van een vermoeiende werkweek de heren met de secretaresses een glas wijn drinken en vooral heel erg los staan te doen met elkaar, geeft aan dat een kantoorleven zijn eigen golvingen heeft. De saaie maandagochtend leidt hoe dan ook tot een uurtje ontspanning met de collega's, maar altijd met mate. Hoogstens gaat het jasje uit, de stropdas wat losser. Vergeet de kantoorman het kantoor. Om de uitbeelding van dat laatste verlangen gaat uiteindelijk deze aanstekelijke Mannenschool.

Voorstelling: Mannenschool, een productie van Golden Palace. Idee en regie: Ingrid Kuijpers. Kostuums: Marina van der Heiden. Spelers: Suzan Boogaerdt, Wim Bouwens, Rense Royaards e.a. Gezien 18/11 Toneelschuur, Haarlem. Te zien 20/11 aldaar. Tournee t/m 28/1. Inl.: (020) 618 44 84.

    • Kester Freriks