Idioot

Elsbeth Etty (Z 6 november) citeert Dorien Pessers, die zich op haar beurt beroept op Jean Marie Guéhenno, ,,die eraan herinnert dat in het oude Athene mensen die zich alleen om hun privé-belangen bekommerden `idioten' werden genoemd.'' Nu betekent `idiotès' in het klassieke Grieks zeker niet `idioot' in die zin van `iemand die zwakzinnig is in de hoogste graad', maar `particulier', iemand die zich met zijn eigen zaken bemoeit, of ook wel: `leek'.

De bron van de uitspraak zou de beroemde grafrede van Pericles uit 430 voor Christus kunnen zijn. Deze is te vinden bij Thucydides in diens verslag van de Peloponnesische oorlog (Thucydides II, 40,2). We lezen daar: ,,Zelfs mensen die zich vooral bezighouden met zakelijke activiteiten, zijn ook volledig op de hoogte van de staatszaken. Daarin verschillen we van andere mensen. Als iemand geen enkele belangstelling heeft voor de publieke zaak, zeggen we niet: hij bemoeit zich alleen met zijn eigen zaken, maar: hij is een nietsnut.''

Een nietsnut, een waardeloze figuur, zeker, maar dat is nog niet een idioot.

    • Mr. L.J. Lewin