Flatliners

Is er leven na de dood? Dat is de vraag die vijf medisch studenten in de film Flatliners bezighoudt. Eén van de vijf studenten heeft iets verzonnen om het antwoord te krijgen. In het bijzijn van zijn vrienden injecteert hij zich met `sodium penthanol', een goedje waardoor hart en hersenen ermee stoppen. Dat is goed te volgen op de monitors, die dan alleen nog een `flat line' te zien geven – een rechte lijn. De student heeft ook iets verzonnen om uit het dodenrijk terug te keren: een elektrische deken, een beetje zuurstof, wat hartmassage en een paar elektroshocks. Na een paar minuten is hij er weer, onbeschadigd en een hele ervaring rijker.

De dag daarop is student twee aan de beurt en zo gaat het even door, waarbij de tijd die ze in het hiernamaals doorbrengen steeds langer wordt, alsof het een wedstrijdje betreft. Ze bieden zelfs tegen elkaar op: ,,Ik blijf 1 minuut 20'', ,,Ik 1 minuut 30'' en zo gaat het handjeklap met de man met de zeis nog even door.

De omgeving waarin dit allemaal gebeurt is tamelijk absurd: de hal van een oudheidkundig museum dat wordt vertimmerd. Dus veel bouwplastic, hekken en stellingen. De hele film is doortrokken van barokke beeldelementen, met blaffende honden, wiebelende lampen, spookachtige graffiti, grote assyrische koppen, kariatiden en veel stoom en rook. Ook een nachtelijke scène op een begraafplaats blijft ons niet bespaard. De film is dan ook ingedeeld bij de genres thriller én horror. Toch werkt het wél, dat inventieve, broeierige camerawerk van Jan de Bont. De film is spannend, beklemmend, naargeestig en ook een beetje deprimerend.

Want wat blijkt? Het leven na de dood is geen leuk feestje met onbeperkt lekker eten, drinken en gewillige engelen (m/v). Nee, de bijnadoodervaringen van de hoofdrolspelers worden bepaald door traumatische ervaringen uit hun verleden. Het is nog vervelender: die trauma's komen mee van gene zijde en gaan het leven van de hoofdrolspelers domineren.

Al snel blijkt er maar één manier om aan de trauma's te ontsnappen: boetedoening. Na al die beklemmende beelden lucht die christelijke moraal enigszins op.

Flatliners (Joel Schumacher, 1990, VS), zaterdag, Net5, 20.00-22.05u.

    • Ewoud Sanders