Een overspelige agent in Kanagawa

Politie-inspecteur Sakayori moet drie jaar geleden drang tot zelfvernietiging hebben gehad. 's Nachts verscheen hij op het hoofdbureau in Kanagawa, vergezeld van een vrouw met wie hij overspel had gepleegd. Na haar vertrek deelde hij zijn collega's mee: ,,Zij heeft me net amfetaminen toegediend.''

Sakayori's collega's gingen snel aan het werk. Ze namen een verklaring af, lieten hem op het bureau overnachten en vonden op zijn aanwijzingen een voorraad amfetamine. Maar hoe verder? Beraad met hogere officieren eindigde uiteindelijk in de kamer van hoofdcommissaris Tomoo Watanabe, die een oplossing had: ,,Ontsla hem zo snel mogelijk wegens overspel.'' En zo begon een goed verzorgde `onder-de-pet-operatie' waarbij alle bewijsmateriaal van drugsgebruik werd vernietigd. Jammer genoeg voor Watanabe is nu drie jaar later deze affaire opeens tot een groot schandaal uitgegroeid. Deze week opende het openbaar ministerie een onderzoek tegen negen toenmalige politiefunctionarissen, onder wie Watanabe.

Bij zijn afscheid in 1997 als hoofdcommissaris – hij stapte over naar een topfunctie op het landelijke hoofdkwartier van politie in Tokio – had Watanabe nog gepocht over zijn prestaties. Vol zelfvertrouwen zei hij dat de politie van Kanagawa tijdens zijn diensttermijn een ,,score van honderd procent'' had geboekt ,,omdat het voltallige personeel zich als één man keihard had ingezet''.

Het schandaal rond Sakayori en Watanabe is een voorlopig hoogtepunt in een reeks van onthullingen sinds de zomer over duistere activiteiten van agenten in Kanagawa. Het begon met berichten dat bij oudere agenten op een wijkbureau fysiek geweld standaard was om jongeren de kneepjes van het vak te leren. Ze maakten gebruik van geladen pistolen, handboeien en elektrische schokken. Vervolgens kwam het bericht over een agent die met geconfisqueerd fotomateriaal een studente probeerde te chanteren tot het verlenen van seksuele gunsten. Deze week zijn twee agenten gearresteerd wegens poging tot afpersing van een vrouwelijke collega met gebruik van naaktfoto's van haar. De foto's waren gemaakt door een agent die een relatie met haar had.

Opvallend is de dosering waarmee steeds nieuwe feiten over een periode van vier maanden naar buiten zijn gekomen. De politiewoordvoerder had zijn verklaring voor het laatste slechte nieuws nog niet klaar, of er verscheen weer een bericht in de media waaruit bleek dat de politie de boel probeerde te belazeren. Een verklaring die de krant Sankei deze week op tafel legt voor de gestage stroom berichten is de rivaliteit tussen de recherche en de geüniformeerde dienst. ,,Die twee voeren bij benoemingen een fel gevecht, waarbij men is geobsedeerd door het verbergen van schandalen in eigen kring en het zoeken naar schandalen bij de tegenstander'', aldus een anonieme functionaris van Kanagawa.

Niet alleen de politie gaat zo te werk. Er zijn Japanse journalisten die zeggen dat je kennis over politieschandalen niet in de openbaarheid moet brengen, maar juist moet gebruiken als chantagemiddel om andere primeurs los te krijgen. Er is ook een onderwereldsyndicaat dat een website heeft waarop schandalen worden onthuld, slechts te lezen door betalende abonnees. Weinigen in Japan geloven dan ook dat de gang van zaken in Kanagawa bijzonder is. Het gebeurt overal, alleen krijgt de buitenwereld het niet altijd te horen. ,,De politie is verrot van het hoogste echelon tot aan de onderste lagen, dat is het enige wat erover is te zeggen'', zegt parlementslid Michio Sato, voormalig lid van het openbaar ministerie in hetzelfde Kanagawa, in de krant Sankei. ,,Ze hadden destijds de man moeten arresteren en de zaak openbaar maken. Bagatelliseren en verbergen levert slechts tijdelijk respijt op en lokt juist de volgende misdaad uit.''

Inmiddels heeft Kanagawa een nieuwe hoofdcommissaris gekregen en roept het landelijke hoofd van politie zijn mannen op te werken aan ,,herstel van het publieke vertrouwen''. Dat is een zinsnede die de laatste tijd – met schandalen in verschillende ministeries en falend toezicht op de privé-sector – vaker uit de mond van ambtenaren en politici rolt.

    • Hans van der Lugt