Den Haag bezorgd over leiding Energie Handvest

Secretaris-generaal Schütterle van het Energie Handvest Secretariaat (ECS) in Brussel staat onder ernstige kritiek omdat hij zijn bureau niet naar behoren zou leiden.

De Nederlandse regering is bezorgd over de slechte leiding op het secretariaat van het Energie Handvest (ECS) in Brussel, maar er is geen sprake van dat Den Haag een grotere invloed op de organisatie zou nastreven. Dat zegt oud-voorzitter van de Gouvernementele raad van het Energie Handvest mr. Charles Rutten. Hij reageert op een beschuldiging van desecretaris-generaal van ECS, de Duitser Peter Schütterle, eerder deze week in de Financial Times. ,,Nederland vecht helemaal niet tegen Schütterle. Ook die aantijging van Schütterle is loos'', aldus ex-topdiplomaat Rutten. ,,Wel heeft Nederland een morele verantwoordelijkheid voor het succes of het falen van de organisatie, omdat wij destijds het initiatief voor het Energie Handvest hebben genomen.''

Het eerste raamverdrag werd eind 1994 in Den Haag getekend. Rutten is twee jaar geleden afgetreden, nadat er enkele energieverdragen onder zijn leiding tot stand waren gekomen en het tijd werd voor een opvolger. Het Energie Handvest vloeide voort uit een initiatief van premier Lubbers. Die stelde de Europese Unie voor een speciale organisatie en een juridisch kader te vormen voor bevordering van westerse investeringen in de Oost-Europese energiesector. Inmiddels hebben vijftig landen binnen en buiten Europa zich bij het Handvest aangesloten.

Rutten constateerde vóór zijn aftreden al dat de leiding van het secretariaat ernstige gebreken vertoonde. ,,Ik maakte me daar ernstige zorgen over en drong er met kracht op aan een onafhankelijk onderzoek te laten verrichten.'' Aanleiding vormde een serie klachten van personeelsleden. Arthur D. Little (ADL) kreeg de opdracht. Dit management-adviesbureau bracht een jaar geleden een vernietigend rapport uit over de leiding.

ADL concludeerde dat de secretaris-generaal niet in staat is op een normale manier menselijke relaties te onderhouden en een onderscheid te maken tussen zakelijke en persoonlijke kwesties. Volgens medewerkers heeft hij herhaaldelijk topmensen uit de organisatie bedreigd met het beëindigen of niet verlegen van hun arbeidscontract als ze niet precies volgens zijn directieven optreden. Dat overkwam ook een van de directeuren, die verantwoordelijk is voor een nieuwe overeenkomst tussen de lidstaten over transit, de doorvoer van energieproducten door uitbreiding van het pijpleidingennet. Dat is eenkernpunt in het ECT-beleid.

,,Het personeelsbeleid neemt groteske vormen aan'', zegt een medewerker. ,,Daardoor is de organisatie nu volkomen tot stilstand gekomen. We hebben zelfs geen juridisch adviseur meer, die is vertrokken omdat ze het hier niet meer zag zitten.''

Maandag verzocht de Finse regering, die tot eind dit jaar het voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt, Schütterle om het rapport van Arthur D. Little aan de lidstaten van de EU te overhandigen. In een interview met de Financial Times zegt Schütterle daar niets voor te voelen, omdat de Duitse regering hem de hand boven het hoofd houdt. ,,Zolang mijn regering het vrijgeven van dit rapport ongepast vindt, hebben de EU-lidstaten geen unanieme positie.'' Schütterle beschuldigde de Britse en de Nederlandse regeringen van een complot tegen zijn persoon. De EU-lidstaten hebben via hun bijdragen aan het ECS en de EU het rapport van ADL mede gefinancierd. Vorige week stelde de begrotingscommissie daarom schriftelijke vragen aan de Europese Commissie over de situatie op het secretariaat.

Het ministerie van Economische Zaken in Den Haag dat in de beginfase veel werk heeft verricht voor de totstandkoming van het Energie Handvest, wilde gisteren niet reageren. ,,Het gaat hier om een intern proces binnen het secretariaat. Dat willen wij niet verstoren'', aldus een woordvoerder.

Schütterle's amtstermijn loopt nog tot eind volgend jaar. Hij weigert uit zichzelf af te treden, hoewel de huidige voorzitter van de gouvernementele ECT-conferentie, de Deen Henning Christophersen hem ,,ernstig disfunctioneren'' heeft verweten, door de verhoudingen op het secretariaat te verstoren.

    • Theo Westerwoudt