De Uiver tot in je ruggengraat

De Uiver is terug op Schiphol. De souvenirs van één der grootste vaderlandse heldendaden van deze eeuw zwerven nog overal tussen het huisraad. Ontelbare gedenkplaatjes, prenten en beeldjes van het vliegtuig moeten er destijds verkocht zijn. Koene Dirk Parmentier – in 1934, na zijn klinkende zege in een luchtrace naar Australië, lag zijn naam op ieders lippen.

,,Dat de vlucht naar Australië, lang van tevoren aangekondigd, uitentreure besproken, een luchtvaartgebeurtenis zonder weerga zou worden, wij wisten het reeds. Maar dat de gespannen belangstelling zóó groot zou zijn, de dorst naar nieuws, immer ander nieuws, zóó onleschbaar, het meeleven met onze Nederlandsche deelnemers zóó intens, wij hadden het niet kunnen verwachten. Daar is toch de grootste voetbalwedstrijd niets bij geweest'', schrijft de Nieuwe Rotterdamsche Courant op maandag 22 oktober 1934 op de voorpagina die geheel aan de Londen-Melbourne race is gewijd. Voor het krantengebouw hangt een kaart met de vorderingen van de vliegers. Abonnees mogen tot middernacht de krant bellen voor inlichtingen.

Deze wereldwijde hype was veroorzaakt door snoep- en chocoladefabrikant Sir MacPherson Robertson die het honderdjarig bestaan van Melbourne en de Australische staat Victoria luister wilde bijzetten met een luchtrace van bijna 20.000 kilometer. Twintig deelnemers verschenen zaterdag 20 oktober aan de start op het Engelse vliegveld Mildenhall. De KLM met een zojuist aangeschafte Douglas DC2, genaamd de Uiver, het eerste volledig metalen toestel van de maatschappij.

Na een laatste tussenstop in Batavia en een spectaculaire noodlanding op de drafbaan van Albury, 250 kilometer van Melbourne, kwam de Uiver als tweede over de finish. De tocht had 3 dagen, 22 uur en dertien minuten geduurd. Piloot Parmentier en zijn bemanning werden terug in Nederland als helden ontvangen. De Uiver zelf kwam in 1934 aan zijn einde bij een ongeluk in Syrië.

Vijftig jaar later trokken opnieuw tienduizenden naar de Nederlandse vliegvelden waar weer een Uiver te zien was. Bij het maken van een jubileumdocumentaire had een ploeg van de NOS op het landgoed van een Amerikaanse miljonair de waarschijnlijk laatste (van de 192 door Douglas gebouwde) nog vliegende DC2 gevonden. Het toestel werd opgeknapt en maakte met de toenmalige staatssecretaris Frits Bolkestein een exportbevorderende reis naar Melbourne.

Dat vliegtuig is vorige maand van die Texaanse miljonair gekocht en van de reis via Groenland en IJsland naar het Aviodome op Schiphol is een videoverslag gemaakt dat zondagavond door RTL5 wordt uitgezonden.

,,De kriebels, het leeft helemaal in mijn lichaam, het is puur emotie, het gaat helemaal tot in je ruggengraat – het is een heel apart gevoel'', zegt piloot Arno van der Holst die de nieuwe Uiver de laatste etappe van Engeland naar Schiphol vliegt. Waarom hij zo intens geniet, blijft onduidelijk. Daarvoor is het programma veel te karig met historische beelden. Inhoudelijk blijft De Uiver weer thuis steken op het niveau van een video-opstel. Voor wie niets begrijpt van de wijdverbreide `liefde' voor vliegtuigen – de DC2 was KLM's eerste met ronde vormen – is dit reisverslag dodelijk saai. Maar wie al een liefhebber was, geniet van de vaak prachtige beelden van de DC2, in de lucht en vooral aan de grond, waar het toestel van onderaf gefilmd een onovertroffen trotse, verheven aanblik biedt.

De Uiver weer thuis, zondag, RTL5, 20.30-21.35u.

    • Dirk Limburg