BOREN EN WINNEN

De discussie over het Waddengas wordt ten onrechte teruggebracht tot een discussie over millimeters bodemdaling. Met die bodemdaling zou het Waddengebied geen enkel probleem hebben. Zo zou immers blijken uit de Integrale Bodemdalingstudie Waddenzee. De onzekerheden in de modellen die ten grondslag liggen aan de bodemdalingsprognoses schijnen in de huidige discussie niet meer van belang te zijn.

Greenpeace liet doorrekenen wat de NAM in de Integrale Bodemdalingstudie Waddenzee naliet: het `worst case scenario'. Wat als de bodem per jaar niet met twee maar met drie tot vier millimeter daalt? Dan zou eenderde van de Wadplaten kunnen verdwijnen. De geulen zullen door bodemdaling dieper worden, waardoor de stroming sterker wordt. Over het effect daarvan is weinig bekend, maar het kan leiden tot afkalving en minder zandafzetting op sommige platen. De combinatie van bodemdaling en zeespiegelstijging is ook al geen gelukkige. De bodemdalingsstudie laat zien dat, als de meer sombere verwachtingen over de stijging van de zeespiegel bewaarheid worden, de Waddenzee die niet kan opvangen. Bodemdaling als gevolg van gaswinning zal die schadelijke effecten nog verergeren. Onzekerheden te over dus.

De uitkomst van het Waddengasdebat zal maatgevend zijn voor de interpretatie van de Habitatrichtlijn. Deze gaat uit van het voorzorgprincipe en vereist bovendien een dwingende maatschappelijke noodzaak voor economische activiteiten. De Habitatrichtlijn stelt, net als premier Kok: bij twijfel krijgt het milieu voorrang en zullen geen industriële activiteiten worden ontplooid. Een ruime interpretatie van de Habitatrichtlijn in Nederland kan tot interessante verwikkelingen in en met Brussel leiden. De Nederlandse regering is al enkele malen op de vingers getikt wegens slordig omspringen met deze richtlijn. En nog geen twee weken geleden zijn olieboringen in het noordoosten van de Atlantische Oceaan op grond van de richtlijn door de Engelse rechter geschorst. Definitieve duidelijkheid over de strekking van de Habitatrichtlijn kan wellicht pas in laatste instantie worden verkregen van het Europese Hof van Justitie in Brussel.

Winning van Waddengas toestaan, betekent dat de weg vrij is voor andere industriële activiteiten in het Waddengebied. Deze precedentwerking kan moeilijk worden onderschat. Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland en Denemarken zal winning van Waddengas de deur naar andere economische activiteiten in het Waddengebied nog verder openzetten. De drie Waddenlanden hebben een verdrag ondertekend en afgesproken het Waddengebied te beschermen. Maar jammer genoeg gedogen de drie landen de meest schadelijke activiteiten van elkaar: de Nederlanders mogen gas winnen, de Duitsers mogen een stuwdam in de Eems bouwen en de Denen mogen vrijuit vissen. De uitruil die nu al een paar jaar plaatsvindt tussen de drie landen kan gestopt worden als het Nederlands Waddengebied wordt gevrijwaard van gasboringen.

Het kabinet-Kok heeft nu voor het eerst de mogelijkheid ten principale te kiezen voor het milieu en de industrialisatie in te dammen. Tenminste, als we nog iets van onze natuurwaarden willen behouden voor volgende generaties. De overgrote meerderheid van het parlement wil dat, blijkens de vele opiniepeilingen wil ook een overgrote meerderheid van de Nederlandse bevolking dat, en de feiten steunen die (politieke) keuze. Wie luistert er ook alweer naar de samenleving?

    • Jurist bij de Waddenvereniging M. Lodewijkx
    • J. Veltman