WW en WAO volledig naar Rijk

De privatisering van de WW en de WAO is van de baan. De uitvoering van de werknemersverzekeringen wordt een overheidstaak. De bestaande uitkeringsinstanties Gak, GUO/Cadans, USZO en SFB gaan op in een nieuwe rijksdienst, het `Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen' (UWV).

Dat schrijven PvdA-minister de Vries en VVD-staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken) in een brief die zij vandaag aan de Tweede Kamer hebben gestuurd. De bewindslieden wijken met hun nieuwe plan voor de herziening van de sociale zekerheid af van het regeerakkoord. Binnen de paarse coalitiefracties is daar overeenstemming over bereikt. De VVD was altijd warm voorstander van de privatisering van de uitkeringsinstanties, maar is onder druk van PvdA en D66 gezwicht. Een ander onderdeel van het regeerakkoord, de invoering van `het ene loket' voor uitkering en werk in de vorm van de Centra voor Werk en Inkomen, blijft wel gehandhaafd.

In maart kwamen De Vries en Hoogervorst nog met het plan voor concurrentie tussen uitkeringsinstanties. Die zouden daarvoor geprivatiseerd moeten worden. Alleen de beoordeling of iemand recht heeft op een uitkering zou in publieke handen blijven.

Een meerderheid van de Tweede Kamer verzette zich hevig. De fracties zetten vraagtekens bij de praktische uitvoerbaarheid van een deels publieke en deels private sociale zekerheid, en bij de dreigende `vercommercialisering' van de verzorgingsstaat. De bewindslieden onderschrijven nu die kritiek. ,,Het kabinet komt tot de conclusie dat de uitvoering van de werknemersverzekeringen zich niet verdraagt met echte concurrentie'', zo schrijven ze.

In het nieuwe plan komt alleen de bemiddeling van uitkeringsgerechtigden naar werk, de zogeheten reïntegratietaak, in private handen. De arbeidsbureaus, die nu het alleenrecht hierop hebben, moeten gaan concurreren met bijvoorbeeld uitzendbureaus. Werkgevers kunnen zelf, met instemming van de Ondernemingsraad, contracten afsluiten met reïntegratiebedrijven voor de bemiddeling van zieke en arbeidsongeschikte werknemers. Werkgevers en werknemers mogen daarover ook afspraken maken in CAO's.

Het kabinet kiest hiermee voor dezelfde werkwijze als bij de privatisering van de Ziektewet in 1995. Het kabinet wil het opdrachtgeverschap ,,in beginsel bij de onderneming leggen, in het verlengde van wat thans bij arbodiensten het geval is''. Dit stuit op hevig verzet van de vakbeweging, die de privatisering van de Ziektewet en de daaraan gekoppelde inschakeling van arbodiensten bij de begeleiding van zieke werknemers als een faliekante mislukking beschouwen. ,,Die kant gaan we nu bij de WAO dus ook op'', aldus bestuurster Agnes Jongerius van de vakcentrale FNV. Werkgeverscentrale VNO-NCW stelt in een reactie bereid te zijn in de Stichting van de Arbeid afspraken te maken met bonden over het opdrachtgeverschap.